HPV vaccinatie niet kosteneffectief

Ik ben eigenlijk ook niet zo heel gelukkig met het vaccinatieprogramma. [……]
Mijn bezwaar is dat het veel te duur is. De kosten wegen m.i. niet op tegen de baten. Dat geld hadden we beter kunnen besteden.

(bron)

De vaccinatiecampagne tegen baarmoederhalskanker is niet kosteneffectief. Hoewel onze minister Ab Klink ons altijd voorgehouden heeft dat alleen besloten zou worden tot vaccinatie als de prijs van de vaccins drastisch omlaag zou gaan is het niet gelukt de prijs zodanig naar beneden te krijgen dat het vaccin, zelfs in het meest gunstige geval (één ronde, levenslang bescherming tegen 70% van alle baarmoederhalskanker, toediening aan alle vrouwen, ongeacht hun risico op baarmoederhalskanker en geen nadelige effecten), kosteneffectief is.
We betaalden € 118,- per dosis. Om kosteneffectief te zijn zou de prijs van één dosis ongeveer € 40,- moeten bedragen. We hebben volgens onze eigen richtlijnen minstens drie maal teveel betaald voor het vaccin. In minder gunstige gevallen is zelfs een prijs van 0,0 Euro (graties) nog niet kosteneffectief.

Onderzoek van Inge M.C.M. de Kok et al van het Erasmus bevestigt mijn bange vermoedens.

Het team, geleid door Inge M.C.M. de Kok, van de afdeling van de volksgezondheid aan het Erasmus MC Universitair Medisch Centrum in Rotterdam, onderzocht het effect van de toevoeging van HPV-vaccinatie aan het huidige Nederlandse baarmoederhalskanker screeningsprogramma.

Conclusions: In the Netherlands, HPV vaccination is not cost-effective even under favorable assumptions. To become cost-effective, the vaccine price would have to be decreased considerably, depending on the effectiveness of the vaccine.

(JNCI Journal of the National Cancer Institute, doi:10.1093/jnci/djp183)

Goed. Even uitleggen:

De auteurs constateren dat met de huidige prijs van € 118 per dosis vaccin, de toevoeging van de HPV-vaccinatie aan de huidige Nederlandse screening-programma een kosten-batenverhouding had van € 53.500 per kwaliteit gecorrigeerde levensverwachting jaar (QALY). Deze kosten-batenverhouding is aanzienlijk hoger dan de kosten-effectiviteit drempel van € 20.000 per QALY , welke de aanvaardbaarheidsdrempel, eerder opgesteld door de Nederlandse overheid voor het baarmoederhalskanker screening programma, was. (een interventie met een kosten / baten-verhouding van meer dan € 20.000 per QALY werd niet aanvaardbaar geacht).

In een gunstige situatie, waarin slechts 1 ronde vaccinatie van 3 doses nodig is voor levenslange bescherming tegen de HPV type16/18-geassocieerde baarmoederhalskanker, zou het bereiken van een kosten-batenverhouding van € 20.000 per QALY betekenen dat het vaccin ongeveer € 40 per dosis zou mogen kosten. Indien een aanvullende herhalingsvaccinatie is toegevoegd, zou de prijs per eerste vaccinatie € 33 per dosis mogen kosten, en met 4 donorladingvaccinaties, € 16 per dosis.

Zoals in veel geïndustrialiseerde landen, is baarmoederhalskanker-gerelateerde sterfte dramatisch gedaald in Nederland. Dit is te wijten aan een efficiënte en grootschalige screeningprogramma’s. In 2005 was dit 1,6 per 100.000 vrouw-jaar [Wereld Standardized Rate (WSR)] in Nederland en dit percentage is lager dan de WSR van 2,5 per 100.000 vrouw-jaren in de Verenigde Staten voor de periode 2001-2005 en 1,9 in het Verenigd Koninkrijk in 2005.

Een aantal analyses hebben geconcludeerd dat de HPV-vaccinatie kosteneffectief zou moeten zijn, maar deze conclusie is voornamelijk afhankelijk van de incidentie en mortaliteit van baarmoederhalskanker. Lage incidentie en mortaliteit beperkt de kosten-effectiviteit van de toevoeging van HPV-vaccinatie aan een screeningsprogramma.

Met behulp van een microsimulatie screening analyse (MISCAN) model, onderzocht men de verwachten kosten en effecten van de toevoeging van HPV-vaccinatie op de huidige screening protocol in Nederland en men onderzocht de impact van veranderingen in de prijs van vaccinatie, aantal donorlading inentingen, vaccinatiepercentage, vaccinatiewerkzaamheid, baarmoederhalskankerincidentieniveau (Scrabble 3x woordwaarde) en de kwaliteit van leven van aannames over de kosten-effectiviteit van HPV-vaccinatie.

Zelfs in het geval van de gunstigste aannames is het vaccin niet kosten-effectief; Ter vergelijking, de kosten-batenverhouding en drempelprijs per dosis vaccin onder veel minder gunstige aannames; 5 vaccinaties (4 boosters na de eerste ronde) tijdens een levensduur om bescherming, 50% aanwezigheidspercentage (ervan uitgaande dat de 10% van de hardnekkige niet deelnemers voor screening, die werden verondersteld te beschikken over een 3-maal hoger risico op baarmoederhalskanker dan de deelnemers, niet bijwonen vaccinatie), en 50% de werkzaamheid van het vaccin voor baarmoederhalskanker.

Onder minder gunstige omstandigheden, is het het vaccin niet kosteneffectief tegen elke prijs. Als de HPV-vaccinatie is toegevoegd aan de huidige screening protocol onder deze minder gunstige aannames, had het een kosten-batenverhouding van € 362.100 per QALY. Met behulp van deze parameters, zou de prijs per dosis vaccin – (min) € 8 moeten worden tot het bereiken van een kosten-batenverhouding van € 20.000 per QALY. Mogen we even vangen Glaxo?
Er zijn beperkingen aan de analyse, bijvoorbeeld de impact van de herd of gemeenschapsimmuniteit werden onderschat en met de impact van het vaccin op andere types van HPV-gerelateerde ziekten is ook geen rekening gehouden.

Hoewel de schadelijke effecten op lange termijn nog niet bekend zijn en slechts een klein aantal bijwerkingen zijn gemeld bij vrouwen tussen de leeftijden van 15 tot 26 jaar, zijn de meeste landen van plan 12-jarige meisjes te vaccineren. Zowel de veiligheid en werkzaamheid zijn niet getest in de leeftijdsgroep en omdat baarmoederhalskanker een relatief zeldzame ziekte in Nederland is, zijn bijwerkingen als gevolg van vaccinatie ook van invloed zijn op het risico en de kosten-batenverhouding van de vaccinatie. Dit benadrukt het belang van toekomstige studies die bijwerkingen onder gevaccineerde 12-jarige meisjes zullen evalueren, vooral voor de veiligheid en ook voor de kosten-effectiviteits schattingen.

“Kortom, er bestaan nog veel onzekerheden over de effecten van HPV-vaccinatie op HPV-gerelateerde ziekten,” schrijven de auteurs.

“Uit onze kosten-batenanalyse blijkt dat in Nederland, een land met lage baarmoederhalskanker incidentie en sterfte dat HPV-vaccinatie niet kosten-effectief is.”

GlaxoSmithKline verstrekte financiering voor de studie aan het Erasmus Universitair Medisch Centrum.

Ab Klink moet (opnieuw) aan tafel met GlaxoSmithKline. Zoveel is duidelijk.

Advertenties

20 Responses to HPV vaccinatie niet kosteneffectief

  1. Ollie B. Bommel says:

    Teleurstellende constatering.

    Om het besluit van Klink in perspectief te plaatsen ben ik benieuwd naar de kosten per QALY voor de overige vaccinaties in het programma.
    Kent iemand die?

    Als HPV er dan ongunstig uitspringt zou je Klink ter overweging kunnen geven het programma ‘aan te passen’. Verkoopt politiek niet echt lekker denk ik hoewel een politieke opvolger deze stap makkelijker kan nemen.

  2. Het probleem is dat de effectiviteit van dit vaccin pas achteraf gemeten kan worden. Ook hadden we al een effectief screeningsprogramma. Screeningsprogramma’s kun je niet (kosteneffectief) maken voor een aantal andere ziekten die door vaccinatie verholpen kunnen worden(kinderziektes bijvoorbeeld).

    Je moet op een gegeven moment kiezen wat je doet met je beschikbare geld. Daarom zou je misschien dat geld wat je nu in de HPV vaccinatie stopt beter in andere medicijnen of therapieën steken. Jammer dat Lutser niet meer online is. Ik heb daar wel eens een artikel over geschreven daar.

    Ben benieuwd wanneer dit in de Main Stream Media opgepakt wordt.

  3. Ollie B. Bommel says:

    Mbt HPV: je kan, zoals in het artikel wordt gedaan, een aantal onderbouwde aannames doen vwb de effectiviteit en andere parameters? Als zelfs in gunstigste geval, zoals wordt gesuggereerd, je niet aan de norm komt, lijkt een tussentijdse evaluatie aan de orde.

    Re de andere vaccins: voor bijvoorbeeld mazelen kan je ook gegevens opstellen vwb aantallen gewonnen QALY’s? De kosten hierop gedeeld levert je dan ook een ‘efficiëntie-index’.
    Lijkt mij als ruwe indicatie prima bruikbaar.

    Als ik iets significants mis, hoor ik het graag.

  4. Je mist de leeftijd Ollie. Per gewonnen levensjaar >> kinderziektes.

  5. Ollie B. Bommel says:

    Het zal het warme weer zijn, Crypto, maar er gaat me nog geen lampje branden.

  6. Baarmoederhalskanker openbaart zich pas op latere leeftijd. De kosten per gewonnen levensjaar zullen dus oplopen in verhouding met kinderziektes. Hetzelfde geldt voor kankermedicijnen. We betalen soms héél veel geld om iemand met vergevorderde kanker één jaar langer te kunnen laten leven.

  7. Ollie B. Bommel says:

    Gelukkig, snap ik!

    Intuïtief lijken de vaccinaties voor kinderziektes rendabel. Maar is die intuïtie gerechtvaardigd?
    Nu de kwestie opkomt voor HPV ben ik oprecht erg benieuwd naar wat cijfers voor de rest.

    Meten is weten.

  8. Heb jij enig idee hoeveel mensen aan de pokken overleed in het (recente)verleden?

    Toch hebben we best een dubbele standaard voor wat dit betreft. Als mensen eenmaal ziek zijn worden kosten noch moeite gespaard om ze nog een paar jaar te geven. Als de QALY voor HPV screening gebruikt zou worden voor kankerpatiënten zouden we er niet zo veel behandelen. Niet kosteneffectief.

    Dat is ook een kwestie van beschaving en wat dies meer zij. Meten en weten heeft ook z’n ethische kanten.

  9. Ollie B. Bommel says:

    Pokken is een slecht voorbeeld, dat weet jij en daarom gebruik je het ook 😉

    Voor de rest zijn we denk ik (IMHO) een leuke discussie op het spoor. Gezondheidszorg, ethiek en geld. Ik hoor in de verte al wat stevige opmerkingen aan komen galopperen.

    Voor vandaag echter is het even schluss wmb, 26gr, zonnetje en rosé gaat niet samen met scherpe opmerkingen.

    Geniet van het mooie weer!

  10. Tot achter de komma wordt berekend hoeveel zo’n vaccin kost en of het effectief is terwijl in talloze studies al is aangetoond dat je met vrij weinig geld aldus kanker kunt voorkomen – iets wat bijvoorbeeld niet vast staat bij het rookverbod.

    Dus stop met dat getreuzel, Klink. Ent Marte en alle andere dochters van Nederland in tegen baarmoederhalskanker!

    Simon Rozendaal. Nuff said.

  11. Het was volgens mijn bij voorbaat al bekend dat de 20.000 euro grens niet gehaald zou worden. 32.000 euro als ik me niet vergis. Maar dit is niet fraai.

  12. Dat klopt Bram. Ik heb de laatste tijd weinig tijd gehad maar kijk nu eens naar het rapport van de gezondheidsraad (PDF 154 pag):

    Je hoeft het niet helemaal te lezen maar begin eens op pagina 64 en verder. Daar staan de verschillende modellen. (Amsterdam, Rotterdam en een paar van de Farma) Rotterdam (ook van dit onderzoek) komt er als duurste uit (boven de 30.000/QALY) De rest zat op of onder de 20.000/QALY). Verder is er van een veel te gunstige inentingsbereidheid uitgegaan en in de berekening die men hierboven als zeer gunstig beschouwd helemaal niet meegenomen in het overwegingsproces. De berekening die wel is meegenomen was véél gunstiger dan deze.

    Secundo zegt men dat het een kosteneffictiviteitsanalyse is terwijl ze gaandeweg in het proces even de verbetering van het huidige baarmoederhalskankeronderzoek terzijde schuiven als zijnde ‘niet de taak van de commissie’. Terwijl hier naar verwachting met hetzelfde geld méér winst was te behalen.

    Tertio, zelfs onder de gunstigste omstandigheden gepresenteerd in het gezondheidsraadrapport was het vaccin met 125 Euro gewoon te duur. Ergo. Klink had zijn poot stijf moeten houden. Géén vaccin boven een bepaalde prijs.

    Als laatste heeft men natuurlijk de vaccinatiebereidheid en de geweldige hype die er op the nets in ontstaan hierdoor schromelijk onderschat(dat lijkt mij nog een understatement).

    Hoeveel heeft dit ons nu gekost alles met alles? Op basis waarvan en waarom?

    Als je vijftien jaar geleden minister was en je maakte zo’n ketser zou de oppositie proberen je af te laten treden.

    Ik wilde hier overigens nog een keer een stuk over schrijven, suggesties welkom.

  13. Het is laat, ik gooi maar eens een balletje op. Wat was er nu mis geweest met een ‘no cure no pay’ basis in dit geval? VOC-mentaliteit volgens de grote leider. Toch?

    Klinkt (pun intended) raar? Nee hoor. Je vraagt gewoon of ze het voor de door jou gekozen QALY kunnen doen (ik wil aan het einde van deze periode een ….resultaat). Gaan ze het contract aan moeten ze leveren. Anders pech gehad. (onderzoek verplicht laten bijhouden én goed opstellen/controleren). Betalen naar ratio.

    Stel je die vraag en stel je de vraag of Glaxo ‘het dan was aangegaan’.

    Ik draai natuurlijk alles om. Bij voorbaat sorry daarvoor.

  14. wilmamazone says:

    Deze mensen praten niet over kosten, ze willen dat ook jongens en mannen de vaccinatie krijgen:

    http://www.volkskrant.nl/wetenschap/article1254723.ece

    HPV-vaccin effectief tegen meer aandoeningen

    Cervarix, het vaccin tegen baarmoederhalskanker waarmee sinds kort meisjes in Nederland worden ingeënt, is effectiever dan tot nu toe werd aangenomen. Het vaccin, dat antistoffen opwekt tegen de twee meest voorkomende kankerverwekkende virussen HPV-16 en -18, blijkt kruisbescherming te bieden tegen infecties met nog eens drie andere kankerverwekkende types.

    eindquote:

    In een commentaar bij de studie pleiten Karin Michels (Harvard Medical School in Boston) en Nobelprijswinnaar Harald zur Hausen (Duits Kanker Onderzoekscentrum in Heidelberg) ervoor om ook jongens en mannen te vaccineren. Alleen op die manier kan volgens hen het seksueel overdraagbare kankerverwekkende virus worden uitgebannen.

  15. jennyj0 says:

    Wordt het vaccin hier nou weer effectiever door, Crypto, Bram en Ollie? Geen grapje hoor, ik meen het serieus.
    We hebben het wel over kosteneffectiviteit hè? Even voor mijn eigen duidelijkheid.

  16. Ollie B. Bommel says:

    Door jongens te vaccineren nemen de kosten (grofweg maal 2) toe maar de opbrengst blijft ongeveer gelijk vwb de preventie van baarmoederhalskanker of zal evt lichtjes stijgen.
    De kosteneffectiviteit zal dus sterk dalen.

    Paar kanttekeningen:
    – als de heren gevaccineerd worden door het 4-valente vaccin scheelt dat de nodige genitale wratten bij de heren.
    – als een bepaalde dekking wordt bereikt krijg je kudde-immunisering. Gezien het matig enthousiasme binnen de bevolking tot nu toe zullen we dat bepaald niet snel halen.

  17. @ crypto: ik vind het no cure-no pay systeem lang niet zo gek: in feite dwingen we instellingen ook tot dergelijke afspraken m.b.v. DBC’s. Laat ze (B. Pharma) maar eens een beetje zweten. Hebben ze gelijk een reden om de situatie om te keren waarin er meer geld wordt uitgegeven aan advertenties en PR dan aan onderzoek en ontwikkeling.

    Het rapport van de GR had ik al eens een beetje doorgeneusd, inderdaad vrij optimistische redenaties. Maar dat is ook wel achteraf bezien. Als leek heb ik (nog) niet de vermogens om door de fouten in dergelijke modellen te prikken.

    Overigens is het wel frappant dat het hier gaat om de kosteneffectiviteit (hetgeen inderdaad niet afdoet aan de vastgestelde effectiviteit volgens mij, om op een deel van jennyj0 terug te komen), een punt dat door anti-vaxxers niet of nauwelijks als a priori reden werd aangevoerd tegen de vaccinatie. Wel zijn ze (deels) debet aan de lage kosteneffectiviteit door het zorgen voor het fanatiek in de wereld helpen van sprookjes omtrent het vaccin. (en nu allemaal maar roepen dat ‘ze gelijk krijgen’ dat het vaccin onzin is…grrr) Ook vind ik de financiering van het onderzoek door GSK een positief punt, al zouden ze wel een beetje mogen bloeden vanwege de conclusies, iets wat ik niet snel zie gebeuren.

    Het vaccineren van jongetjes is volgens mij weer een heel ander verhaal, waar ik absoluut m’n pootjes niet aan ga branden. 😀

  18. jennyj0 says:

    Ha die Bram,

    waar ik absoluut m’n pootjes niet aan ga branden.

    Nee, dat snappen wij wel hoor!

  19. Wat een begripvol publiek! Roering is mijn deel.

  20. jennyj0 says:

    Ik zou dat zelf ook niet doen als ik een jommetje was.
    🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: