Kanker in de kantlijn. Geen enkele natuurlijke oorzaak of…?

Afgelopen vrijdag viel mijn oog op een kort artikel in de kantlijn van TC Tubantia. (p. 7):

‘Kanker is door mens veroorzaakt’

Kanker, is een moderne, door de mens veroorzaakte ziekte en geen natuurlijke aandoening. Dat stellen twee wetenschappers in de gisteren verschenen editie van het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature Reviews Cancer. Ze vonden onder honderden mummies uit het oude Griekenland en Egypte slechts één persoon die kanker had

Nu ben ik niet bang voor een aanklacht aan de moderne maatschappij en de gevolgen ervan voor onszelf en onze omgeving, maar dit vond ik op z’n minst opmerkelijk. Niet in de laatste plaats omdat we ondertussen weten hoe kwakzalvers en ander gespuis aan de haal gaan met dergelijke berichten. U ziet Guido Jonkers al glijden op z’n stoel van alle nattigheid in z’n broekje. Het Cryptoweblog zou echter het Cryptoweblog niet zijn als we geen luiertje tegen onzin-incontinentie zouden bieden.

Het toeval wil dat ik vaker slechte ervaringen heb gehad met ‘wetenschap in de kantlijn’; even checken dus. Via de website van Nature, inderdaad een gezaghebbende publicatie, lezen we in de samenvatting:

Cancer: an old disease, a new disease or something in between?

In industrialized societies, cancer is second only to cardiovascular disease as a cause of death. The history of this disorder has the potential to improve our understanding of disease prevention, aetiology, pathogenesis and treatment. A striking rarity of malignancies in ancient physical remains might indicate that cancer was rare in antiquity, and so poses questions about the role of carcinogenic environmental factors in modern societies. Although the rarity of cancer in antiquity remains undisputed, the first published histological diagnosis of cancer in an Egyptian mummy demonstrates that new evidence is still forthcoming.

Ookal moeten we maar stilzwijgend aannemen dat de Tubantia-journalist het complete artikel in Nature Reviews door David & Zimmerman (2010) heeft gelezen, doet de samenvatting al een iets andere strekking vermoeden dan het krantenbericht. Ik heb helaas geen toegang tot de fulltext…

Gisteren ving ik via Twitter echter een link naar de uitstekende website Cancer Research UK op: Claims that cancer is only a ‘modern, man-made disease’ are false and misleading. Daar lezen we dat de Universiteit van Manchester een persbericht heeft doen uitgaan getiteld: ‘Scientists suggest that cancer is purely man-made‘. Voordat u gaat roepen: ‘Zie je wel! Die wetenschappers spreken elkaar altijd tegen!’ zou ik willen stellen dat het iets minder gecompliceerd ligt. De Tubantia en het persbericht van de universiteit zitten er nl. goed naast. En gezien de titel van het berichtje in Tubantia lijkt het er op dat de redactie op het persbericht is afgegaan. Voordat u verder leest, dien ik te vermelden dat de kern van de geboden informatie praktisch een vertaalde copy-paste van Cancer Research UK is, met enkele toevoegingen. Ere wie ere toekomt.

In het persbericht van de universiteit van Manchester is dr. Rosalie David aan het woord, een expert op het gebied van het oude Egypte.  Ze stelt o.a.:

Finding only one case of the disease in the investigation of hundreds of Egyptian mummies, with few references to cancer in literary evidence, proves that cancer was extremely rare in antiquity. The disease rate has risen massively since the Industrial Revolution, in particular childhood cancer – proving that the rise is not simply due to people living longer. […]

Ohw ja joh? Via Cancer Research UK kunnen we een spreadsheet downloaden met gegevens over de incidentie (aantal nieuwe gevallen) en de prevalentie (aantal aanwezige gevallen) van kanker in het Verenigd Koninkrijk, naar geslacht en leeftijd. Voor het gemak voor u vertaald:

Incidentie en prevalentie naar leeftijd en geslacht van nieuwe kwaadaardige tumoren m.u.v. huidkanker die niet wordt veroorzaakt door melanomen. Afb op basis van: http://info.cancerresearchuk.org/cancerstats/incidence/age/

Lijkt me duidelijk. De kans op kanker stijgt enorm met het verstrijken der jaren. We vervolgen:

There is nothing in the natural environment that can cause cancer. So it has to be a man-made disease, down to pollution and changes to our diet and lifestyle.

Nu kan men een expert op het gebied van het oude Egypte niet kwalijk nemen niet helemaal op de hoogte te zijn van de laatste inzichten op medisch gebied, maar leest u vooral even het lijstje met oorzaken van kanker in onze ‘natuurlijke omgeving’ in het artikel op Cancer Research UK. En vergeet niet uw dochter te laten vaccineren tegen HPV.

Ook de bewering dat men geen botkanker aantrof, snijdt weinig hout. Tumoren in botweefsel, die relatief veel voorkomen onder kinderen en daardoor dus buiten de leeftijdsgerelateerde kankers vallen, komen voor in ongeveer 1 op de 10.000 kinderen. (klikkerdeklik) STEL dus dat wat gesteld wordt in het persbericht waar is, dan zou er een veelvoud daarvan aan mummies moeten zijn onderzocht om de hypothese te bevestigen. In het persbericht lezen we echter:

In spite of this finding, hundreds of mummies from all areas of the world have been examined and there are still only two publications showing microscopic confirmation of cancer.

Dat noemt men geloof ik een serieus ‘underpowered’ onderzoek.

Now, who’s to believe? De Tubantia en het universitaire persberichtersbericht? Of Cancer Research UK? We weten uit onderzoek dat universitaire persberichten lang niet altijd betrouwbaar zijn (Woloshin et al. 2009), maar dat lijkt me op dit moment een beetje overkill. Alhoewel het klaar als een klontje is dat de kans op kanker wordt verhoogd door bijv. roken en overmatige alcoholconsumptie, zijn de statements dat ‘kanker geen natuurlijk aandoening is’ en dat ‘er geen natuurlijke oorzaken van kanker zijn’ op z’n minst zwáár overtrokken te noemen. Om niet te zeggen: klinkklare onzin

De Tubantia zou er goed aan doen om hun berichtgeving te rectificeren en in het vervolg hun bronnen even goed te checken. Dit lijkt nergens op.

Literatuur

David, A. R. & Zimmerman, M. R. (2010). Cancer: an old disease, a new disease or something in between? Nature Reviews Cancer, 10(10):728-733. [DOI] [Pubmed] [Citeulike]

Woloshin, S., Schwartz, L. M., Casella, S. L., Kennedy, A. T., & Larson, R. J. (2009). Press releases by academic medical centers: not so academic? Annals of internal medicine, 150(9):613-618. [PubMed] [PDF] [Citeulike]

Advertenties

18 Responses to Kanker in de kantlijn. Geen enkele natuurlijke oorzaak of…?

  1. Pingback: Kanker in de kantlijn. Geen enkele natuurlijke oorzaak of…?

  2. Pingback: Tweets that mention Kanker in de kantlijn. Geen enkele natuurlijke oorzaak of…? « Cryptocheilus Weblog -- Topsy.com

  3. wilmamazone says:

    Dankjewel Bram!
    Uiteraard had ik dat bericht niet gemist, want de media stond er vol van -circa 226.000 resultaten voor Kanker is door mens veroorzaakt’ -, maar het was me ff teveel van het ‘goede’:

    Kanker is een moderne, door de mens veroorzaakte ziekte en geen natuurlijke aandoening. Dat stellen twee wetenschappers van de Britse Universiteit van Manchester in de nieuwe editie van het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature Reviews Cancer.

    De archeologen baseren hun uitspraak onder meer op vondsten uit het oude Griekenland en Egypte. Uit die tijd zijn honderden mummies overgebleven, maar slechts een van de onderzochte personen bleek aan kanker te hebben geleden.

    Bij een mummie uit het begin van onze jaartelling werd een darmtumor gevonden. Dit terwijl ''in een oude samenleving zonder chirurgie altijd sporen van kanker te vinden moeten zijn'', stelt onderzoeker Michael Zimmerman. Ook bij oudere fossielen zijn geen tumoren gevonden en in oude teksten wordt zelden gesproken over kanker. (ANP)

    Altijd sporen van kanker bij een mummie?
    Dan eerst maar eens kijken/uitleggen wat een mummie is dan:

    http://www.rug.nl/video/binnenkant_mummie_janus

    De binnenkant van de mummie Janus, de enige egyptische mummie in Groningen van ongeveer 2500 jaar oud.

    http://www.egypte-info-site.nl/mummies.html

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Mummie

  4. wilmamazone says:

    http://www.scientias.nl/is-kanker-nu-een-moderne-ziekte-of-niet/17921

    Is kanker nu een moderne ziekte of niet?

    quote:

    Natuurlijk
    Kankerbestrijdende organisaties kunnen zich niet vinden in het onderzoek. Vooral de volgende uitspraak van één van de onderzoekers is tegen het zere been. “Er is niets in de natuurlijke omgeving wat kanker veroorzaakt. Dus het moet een door mensen gemaakte ziekte zijn die te maken heeft met vervuiling en veranderingen in ons dieet en levensstijl.” De organisaties wijzen erop dat er vele natuurlijke oorzaken voor kanker zijn waar de mens niets aan kan doen. Denk aan blootstelling aan zonlicht, ontstekingen en genetische factoren.

    Te jong
    Onderzoekers twijfelen op hun beurt ook of de conclusies wel gerechtvaardigd zijn. Vrijwel alle mummies en skeletten die de wetenschappers onderzochten waren van mensen die voor hun vijftigste stierven. En dat terwijl kanker een ziekte is die vaak daarna de kop opsteekt.

    Kankerbestrijdende organisaties zijn bang dat mensen door het onderzoek het idee krijgen dat kanker enkel ontstaat door blootstelling aan kankerverwekkende stoffen. Dat zou ervoor zorgen dat ze het idee krijgen dat ze niets tegen kanker kunnen doen. En dat is onterecht, zo menen de organisaties. Een andere levensstijl – bijvoorbeeld stoppen met roken, meer bewegen, minder alcohol en gezonder eten – kan al flink bijdragen.

  5. Oei, twee dagen geleden reeds gepost door Scientias! Ik loop achter de feiten aan…

  6. wilmamazone says:

    Vandaag bij Ron Fonteine met ‘inhoudelijk’ onderschrift van meneer zelf:

    Mens veroorzaakt kanker

    Kanker is een moderne, door de mens veroorzaakte ziekte en geen natuurlijke aandoening.

    Lees verder

    House

    En diezelfde mens (Roche etc.) verdient er heel goed aan. Chemokuur (al gauw 20.000 euro) voorschrijven zonder deugdelijk onderzoek….

    En nee: ik geef geen directe link naar die baggersite.
    Deze kan je van me krijgen:
    Onder ‘lees verder’ deze link:
    http://www.trouw.nl/nieuws/zorg/article3252520.ece/_Mens_veroorzaakt_kanker_rsquo_.html

  7. wilmamazone says:

    http://scienceblog.cancerresearchuk.org/2010/10/14/claims-that-cancer-is-only-a-%e2%80%98modern-man-made-disease%e2%80%99-are-false-and-misleading/

    Claims that cancer is only a ‘modern, man-made disease’ are false and misleading

    We were concerned to see headlines in the media today claiming that scientists say cancer is ‘purely man-made’. This is not only scientifically incorrect, but misleading to the public and cancer patients.

    Our lifestyles have a great impact on our chances of developing cancer – as we’ve said many times. But the evidence that’s being used to justify these latest headlines doesn’t in any way support the assertion that cancer is modern or man-made.

    In this case, researchers compared modern cancer rates to what they assume cancer rates were in pre-industrial civilisations. And they conclude that the difference between the two mean that cancer is caused by modernisation. We think this is completely unwarranted assumption, for a number of reasons – chiefly that people in ancient times didn’t live as long as people do nowadays, and cancer is predominantly a disease of older people.

    We spoke to our director of Cancer Information, Dr Lesley Walker to find out what she thought of the story:………….

    Eindquote:

    To sum up

    While this report discusses cancer in ancient Egyptian, Greek and Roman societies, it doesn’t tell us anything whatsoever about the reasons behind today’s cancer rates.

    In fact, cancer rates have only been reliably recorded in the UK (let alone elsewhere in the world) since the 1970s, and comparing today’s worldwide rates with ancient descriptions of ‘illnesses that might have been cancer’, in an age where people tended to die much younger than we do, paints an incredibly misleading picture.

    It can be tempting to worry about our cancer risk from external things like pollution and chemicals more than from things we can control, like our lifestyles. But decades of research have shown that lifestyle factors – such as not smoking, keeping a healthy weight, limiting alcohol, getting enough exercise and avoiding sunburn – have an important effect on cancer risk.

    In contrast, the evidence that pollution and industrialisation has a widespread role in UK cancer rates is weak.

    Claims that cancer is ‘purely man-made’ are confusing and misleading, and certainly don’t reflect the huge amount of scientific evidence piling up about the true causes of this devastating disease.

    Stelling/conclusie:

    Cancer has always been with us, from ancient civilisations to today.

  8. Dat is zeg maar het artikel dat ik link in m’n bloggie en als basis heeft gediend.

    *eindelijk-eerder-dan-wilmamazone-vreugdedansje-doet* 😉

    Of, zoals ze in Rocky IV zeggen: ‘(s)he’s not a machine’

    Mbt het Trouw artikel: LOL
    Fonteine: Ik zei toch dat er mensen zouden glijden op hun stoeltjes. De glazenbol en het koffiedik kunnen weer weg

    Ik zie nu trouwens pas via Google hoe fakking vaak het persbericht is gecopypaste. Schrikbarend.

  9. wilmamazone says:

    *eindelijk-eerder-dan-wilmamazone-vreugdedansje-doet*

    Of, zoals ze in Rocky IV zeggen: ‘(s)he’s not a machine’

    Gadsamme en ik dacht nog wel goed wakker te zijn vandaag.
    Maar het is je van harte gegund hoor! Tis toch maar een toevalstreffertje Hengeveld. 😆

  10. Tis toch maar een toevalstreffertje Hengeveld.

    Als ik nu eens beweer dat de meeste mensen die een artikel bekijken niet op een link klikken. Gewoon niet. De rest op één of twee links (in het begin van het artikel) en het een zeldzaamheid is dat men op meer dan twee links klikt. Fact.

    Niks toeval (en een hint aan Bram).

  11. Jaja… I get the point…

    Tssk. Beetje natrappen he 🙂

  12. wilmamazone says:

    Als ik nu eens beweer dat de meeste mensen die een artikel bekijken niet op een link klikken. Gewoon niet. De rest op één of twee links (in het begin van het artikel) en het een zeldzaamheid is dat men op meer dan twee links klikt. Fact.

    Daar heb je 100% gelijk mee, want dat kan ik zelf ook zien. Mensen lezen niet of maar half/komen hapsnap doen.
    Daarom geef ik zoveel mogelijk een samenvatting van de kernpunten onder een link en de eindquote/conclusie als die er staat.
    Ik lees normaal gesproken altijd alles -regelmatig zelfs meerdere malen om punten te controleren-, dus ik blijf erbij:

    Tis toch maar een toevalstreffertje Hengeveld.

    Bij dit artikel was ik inderdaad niet helemaal met mijn bulles erbij. De reden waarom houd ik voor mezelf.

  13. @ Bram

    Mwah. Ik ben er zelf ook vaak teleurgesteld over. Je doet heel veel moeite om bloggerelateerde content te verzamelen, leest je in enz. enz. en dan worden de links in de comments vaker geklikt dan de links in het artikel.

    Lees ook dit eens.
    http://weblogs.nrc.nl/wetenschap-columns/2010/08/28/unplugged/

  14. Jan Willem Nienhuys says:

    Bij dat bericht dacht ik ook meteen aan ‘tja kanker is in wezen een ouderdomsziekte, dus ….’ Daar komt nog bij dat ze bij het mummificeren naar ik meen de ingewanden en de hersenen verwijderden (in het oude Egypte); bij aanzienlijke personen werden die nog aparte urnen gedaan, maar bij een modale mummie kun je dus niet meer darmkanker of longkanker of leukemie of een hersentumor vaststellen. Longkanker zal tamelijk zeldzaam zijn geweest.

    Dus eigenlijk is het wel een beetje waar dat kanker door de mens is veroorzaakt. De wetenschap heeft door het bestrijden van heel veel ziekten veroorzaakt dat er heel veel 65-plussers zijn.

  15. Jan Willem Nienhuys says:

    Nog even over dat klikken. Ik krijg de indruk dat ongeveer 5-10% van de lezers doorklikt. Nu zijn veel “lezers” personen die hoe dan ook heel vluchtig kennis nemen van een stuk. Maar ik betrap me erop dat als ik een blauw woordje zie als klikkerdeklik, dan heb ik weinig zin om dan te klikken.

    Het zou al helpen waneer je in plaats van zoiets vaags gewoon de titel geeft van het stuk waarnaar je verwijst. Als je zelf het al te veel moeite vindt om die even in te vullen, is het onlogisch te verwachten dat de lezer zal denken dat het heel belangrijk is.

  16. wilmamazone says:

    Het zou al helpen waneer je in plaats van zoiets vaags gewoon de titel geeft van het stuk waarnaar je verwijst. Als je zelf het al te veel moeite vindt om die even in te vullen, is het onlogisch te verwachten dat de lezer zal denken dat het heel belangrijk is.

    Ben het niet met je eens Jan Willem wat dat: ‘Als je zelf het al te veel moeite vindt om die even in te vullen’ betreft, maar ik stel voor om het daar bij dit item verder over te hebben:
    https://cryptocheilus.wordpress.com/2008/10/22/html-voor-in-de-comments/

    Mijn mening daarover alvast: het verbergen van een link onder een woord of enkele woorden uit een zin is – i.i.g. op deze site- geen kwestie van gemakzucht, integendeel.

  17. wilmamazone says:

    http://scienceblog.cancerresearchuk.org/2010/10/22/the-return-of-the-mummy-story/

    The return of the mummy story

    Appropriately enough as Hallowe’en draws near, the media are being stalked by a story about mummies and skeletons. We’ve already discussed last week’s misleading headlines claiming that ‘cancer is a man-made disease’, and today the story comes back to life in the Daily Mail.

    eindquote:

    It can be tempting to worry about our cancer risk from external things like pollution and chemicals more than from things we can control, like our lifestyles. But decades of research have shown that lifestyle factors – such as not smoking, keeping a healthy weight, limiting our alcohol intake, getting enough exercise and avoiding sunburn – have an important effect on cancer risk. In contrast, the evidence that pollution, stress and ‘industrialisation’ has a widespread role in UK cancer rates is weak.

    Claims that cancer is ‘purely man-made’, based on an interpretation of a relatively small number of ancient remains, are confusing and misleading, and certainly don’t reflect the huge amount of scientific evidence piling up about the true causes of this devastating disease.

  18. Pingback: Snel afvallen in een week

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: