Paranormaal; ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Eindelijk. Lang verwacht en toch gekomen. Helderziendheid bestaat en u kunt het verleden in de toekomst beïnvloeden.

Eat your hart out Herman de Regt en Hans Dooremalen! De Derek Ogilvies, de Chars, Liesbeth van Dijken en alle andere kinderfluisteraars hebben eindelijk een reden op een lange neus te maken.

Het.Is.Gewoon.Bewezen.

Gerespecteerd professor emeritus of psychology van de Cornell Universiteit, Daryl J. Bem, deed negen onderzoeken naar het paranormale, te publiceren in het American Psychological Association’s (APA) Journal of Personality and Social Psychology. Dat is een serieus blad.

Nu lekte het onderzoek al vorig jaar uit en de media berichtte daar ook over. Je hoeft echter geen helderziende te zijn om te kunnen voorspellen dat dit onderzoek door skeptici mi-ni-ti-eus zou worden geanalyseerd. Dat is weer interessant leesvoer met o.a. een hoofdrol voor Nederlandse statistici.

Hoewel het artikel van Bem et al nog moet worden gepubliceerd circuleren er al sinds vorig jaar (september) kopieën rond op the netz. Also.

Feeling the Future: Experimental Evidence for Anomalous Retroactive Influences on Cognition and Affect, Daryl J. Bem [fulltext PDF]
(This article may not exactly replicate the final version published in the APA journal. It is not the copy of record).

Nu is het interessant om de wetenschappelijke discussie hieromtrent te volgen. Die wetenschappelijke discussie wordt op veel fronten gevoerd. Laten we eerst even kijken naar een opmerkelijke Nederlandse inbreng. Eric Jan Wagenmakers, Ruud Wetzels, Denny Borsboom,en Han van
der Maas van de Universiteit van Amsterdam reageerden op de (voorlopige) paper van Bem.

Why Psychologists Must Change the Way They Analyze
Their Data: The Case of Psi
, Eric Jan Wagenmakers et al [fulltext PDF]

U gaat het maar lezen. Pik ik er de sleutelquotes uit.

the data analysis was partly exploratory, and that one-sided p-values may overstate the statistical evidence against the null hypothesis […] Bem’s p-values do not indicate evidence in favor
of precognition; instead, they indicate that experimental psychologists need to change the way they conduct their experiments and analyze their data.

Bam. De kritiek op de methode van Bem baseert zich op drie pijlers.

(1) confusion between exploratory and confirmatory studies;
(2) insufficient attention to the fact that the probability of the data given the hypothesis does not equal the probability of the hypothesis given the data (i.e., the fallacy of the transposed conditional);
(3) application of a test that overstates the evidence against the null hypothesis, an unfortunate tendency that is exacerbated as the number of participants grows large.

Ik zal proberen dit begrijpelijk toe te lichten.

De eerste kritiek gaat over het soort studie. Je hebt studies die bedoeld zijn om hypotheses te genereren en studies die bedoeld zijn hypotheses te testen. De auteurs argumenteren dat Bem deze door elkaar haalt. Hij presenteert de ‘visexpedities’ als de ‘vangstrapporten’.

when results from fishing expeditions are analyzed and presented as if they had been obtained in a confirmatory fashion, the researcher is hiding the fact that the same data were used twice: first to discover a new hypothesis, and then to test that hypothesis. If the researcher fails to state that the data have been so used, this practice is at odds with the basic ideas that underlie scientific methodology

Problemen met deze manier van voorstellen zijn het gebrek aan beschrijving hoeveel hypotheses er zijn onderocht (alleen de besproken hypotheses komen bovendrijven) en het feit dat de p-waardes voor ‘visexpedities’ anders ingeschaald moeten worden dan voor ‘vangstrapporten’.

De tweede kritiek concentreert zich rond het feit van de vooraf voorgestelde waarschijnlijkheid. We bespraken dat al eerder. Extraordinary claims require extraordinary evidence. Ze halen een vermakelijk voorbeeld aan van een helderziende die in een casino roulette speelt. Met 100 euro maakt deze (gebaseerd op de gegevens van Ben) bij een nachtje spelen een winst van bijna 5 ton. Ze gebruiken een Bayesiaanse t-test om hun argument kracht bij te zetten.

Thus, in order to convince scientific critics of an extravagant or controversial claim, one is required to pull out all the stops. Even when Bem’s experiments had been confirmatory [..] and even if they would have conveyed strong statistical evidence for precognition eight experiments are not enough to convince a skeptic that the known laws of nature have been bent

De derde kritiek gaat over de waarde van de gevonden resultaten t.o.v. de nul. Even simpel uitgelegd; nul is niet waar (er bestaat geen helderziendheid). Eén is waar (er bestaat helderziendheid). Eén moet gekozen worden voor het experiment. Als één nu een heel klein verschil representeert dan zijn de bevindingen op zich bekeken misschien wel significantant, maar we moeten ze in perspectief bekijken. De auteurs lieten er weer een Baysiaanse berekening op los. De resultaten ziet u in de onderstaande tabel.

Out of the 10 critical tests, only one yields “substantial” evidence for H1 (helderziendheid bestaat red.), whereas three yield “substantial” evidence in favor of H0 (helderziendheid bestaat niet red.). The results of the remaining six tests provide evidence that is only “anecdotal” or “worth no more than a bare mention

LOL. Het staat na analyse van de gegevens van Ben zelf 3-1 tegen de Derek Ogilvies, de Chars, Liesbeth van Dijken cum suis.

De auteurs doen daarna aanbevelingen voor de Psy-onderzoekers om hun toekomstige onderzoeken hufterproof te maken.

what is needed is something that can be demonstrated to the most hostile, pig-headed, and skeptical of critics

Een tweede paper met een gedeeltelijke ‘Nederlandse’ inbreng walst hier nog even over heen.

An Assessment of The Evidence For Feeling The Future With A Discussion of Bayes Factor and Signi cance Testing, Je rey N. Rouder University of Missouri, Richard D. Morey University of Groningen [fulltext PDF]

De auteurs concluderen meer van hetzelfde en deden een Bayesiaanse meta-analyse van de gegevens van Bem. Te technisch allemaal maar Jan Willem komt het hier allemaal toelichten.

Een poging tot replicatie van een van Bem’s experimenten faalde.

A Replication of the Procedures from Bem, 2010, Study 8, and a Failure to Replicate the Same Results, Jeff Galak et al [abstract]

We replicated the procedure of Experiment 8 from Bem (2010), which had originally demonstrated retroactive facilitation of recall. We failed to replicate the result.

Als besluit geef ik een aantal wat additionele artikelen van het web. Interessant is een artikel geschreven door James E. Alcock, professor of psychology, Glendon College, York University, Toronto.

Back from the future: Comments on Bem

The publication of this set of experiments will serve no one well. Parapsychology is not honoured by having this paper as its representative in a mainstream psychology journal. Neither does it serve the public well, for it only adds to confusion about the scientific case for the existence of psi. And it does no service to the reputation of the Journal of Personality and Social Psychology. In that regard, while Bem has failed to demonstrate the existence of mysterious intellectual powers that defy the normal constraints of time and space, there seem nonetheless to have been mysterious intellectual powers at play here. I refer to the decision by the editors of an esteemed psychology journal to publish this badly flawed research article.

“Think of your data set as a jewel,” Bem instructs. However, with these nine experiments, Bem did not end up with a polished jewel. Rather, to extend his metaphor, the jewel cracked under the intense pressure used to try to shape it to fit expectation. One is left with nothing but useless fragments that reflect, not the light of knowledge, but the biases of the researcher.

Bem reageert.

Response to Alcock’s “Back from the Future: Comments on Bem, Daryl J. Bem

one purpose in reporting multiple tests throughout the article was to counter a charge often made by skeptics who are tempted to explain away psi data on the grounds of experimenter dishonesty: This is the charge that an experimenter might have tried out several statistical tests and then cherry-picked among them to report only the one that worked. Alas, when dealing with Alcock, no good deed goes unpunished.

Waarop weer een reactie volgt van Alcock.

Response to Bem’s Comments, James Alcock

Outrage and ad hominem condescension. Bem’s response brings to mind an old adage from the legal world: “If the facts are against you, argue the law; if the law is against you, argue the facts; if the facts and the law are against you, yell like hell.” And yell like hell he does.

Fittie!

Deze hele discussie heeft alle facetten waarom wetenschap zo geweldig is.

Nog meer lezen? Hier wat ongesorteerde links.

Oud.

http://www.nujij.nl/mogelijk-bewijs-gevonden-voor-paranormale.10344983.lynkx
http://www.newscientist.com/article/dn19712-is-this-evidence-that-we-can-see-the-future.html
http://cornellsun.com/section/news/content/2010/11/12/psychic-precognition-may-exist-cornell-study-finds
http://deanradin.blogspot.com/2010/12/my-comments-on-alcocks-comments-on-bems.html
http://www.npr.org/blogs/krulwich/2011/01/04/132622672/could-it-be-spooky-experiments-that-see-the-future
http://www.huffingtonpost.com/cassandra-vieten/esp-evidence_b_795366.html

Nieuw.

http://www.nytimes.com/2011/01/06/science/06esp.html?_r=1&hp

Crypto:

https://cryptocheilus.wordpress.com/2010/11/25/paranormale-kinderen-sbs6/
https://cryptocheilus.wordpress.com/2010/11/23/science-het-zout-in-de-pap-van-evidence-based-medicine/
https://cryptocheilus.wordpress.com/2008/11/26/derek-ogilvie-char-pim-van-lommel-wat-een-onzin/

8 Responses to Paranormaal; ik zie, ik zie wat jij niet ziet

  1. wilmamazone zegt:

    http://www.trouw.nl/religie-filosofie/nieuws/spiritualiteit/article3416772.ece

    De trucs achter het zesde zintuig

    Je vijf zintuigen zó goed gebruiken dat het lijkt of je een zesde zintuig hebt. Dát is wat de Chars, Derek Ogilvies en andere zelfverklaarde helderzienden doen, zegt de Vlaamse comedian en mentalist Gili. In een theatershow en een boek ontmaskert hij ze.
    quote:

    „Ik word vaak omschreven als een kruisvaarder die alles met wortel en tak wil uitroeien wat ook maar neigt naar parapsychologie. Eén misverstand moet ik uit de weg ruimen: een aantal mensen dat zichzelf bovennatuurlijke gaven toedicht, heeft ongetwijfeld goede bedoelingen. Ze gebruiken hun vermeende gave om medemensen te helpen; ze leggen bijvoorbeeld tarotkaarten voor familieleden of hangen met een pendel boven een zwangere buik om te zien of het jongen of een meisje wordt. Als mensen zich daar beter door voelen, wie ben ik dan om dat te veroordelen?”

    Zijn probleem zit bij die andere categorie ’paranormalen’, zegt hij. „Ik bestrijd de dubieuze types die schaamteloos misbruik maken van de goedgelovigheid van hun publiek, de types die kruiwagens geld verdienen over de ruggen van kwetsbare mensen. Stuitend vind ik de charlatans die argeloze mensen laten hopen op een toekomst die ze uit hun duim zuigen, die rouwende nabestaanden laten geloven dat ze in contact kunnen komen met hun overleden dierbaren. Of nog erger: die ernstig zieke mensen, zoals Jomanda deed met Sylvia Millecam, wijsmaken dat zij hen, uiteraard tegen fikse betaling, kunnen genezen. Gewetenloze bedriegers vind ik dat, die daar veel te vaak mee wegkomen.”

  2. Jan Willem Nienhuys zegt:

    In het gelinkte krantenartikel gaat Gili iemand een getal laten raden. Misschien gaat het op die manier als daar beschreven staat. Maar het verhaaltje van de lichaamstaal kan best van hetzelfde type zijn als toen bij Pauw en Witteman het verhaaltje over de geest van de oude vrouwtje. Mentalisten gebruiken doorgaans goocheltrucs die wat betrouwbaarder zijn dan erop vertrouwen dat een willekeurige persoon in het publiek op een voorspelbare manier reageert op opdrachtjes zoals ‘tel achteruit’.

  3. wilmamazone zegt:

    Mentalist Gili bij Pauw en Witteman

    Mentalist Gili blogt: “De verwerpelijke soort charlatans heeft er geen enkel probleem mee om wanhopige slachtoffers financiëel en vaak psychologisch de dieperik in te duwen.”

    Volgens de Vlaamse comedian-mentalist Gili (Lieven Gheysen) is iedereen paranormaal, omdat paranormaliteit is aan te leren. Hierover was hij maandag te gast bij Pauw & Witteman. Naar eigen zeggen voert Gili een kruistocht tegen alle oplichters van deze wereld, die beweren van gene zijde informatie te krijgen en mensen op die manier een oor aannaaien.

  4. JennyJo zegt:

    Wat ik altijd heel erg raar heb gevonden is dat de overleden geliefde blijkbaar niet rechtstreeks met mij kan communiceren, maar dat dit altijd moet via zo’n medium, die dan altijd met enorme platitudes komt die niks over de geliefde zeggen. Een tijd na het overlijden van mijn beste vriendin ben ik samen met mijn dochter naar een séance geweest bij ons in de buurt, bij een plaatselijk zeer geliefd medium, omdat ik weleens wilde weten hoe dat ging.

    Eerst vroeg het medium of “iemand” een geliefde verloren was. Toen stak ik mijn vinger maar op. Ze kon blijkbaar niet voelen wie het was maar vroeg gewoon om wie het ging. Toen ging ze letters raden en uiteindelijk kwam er dan uit dat haar voornaam met een L begon. Na een hoop misgegis heb ik maar gezegd hoe ze heette en wat dacht je wat: het medium voelde terstond een aanwezigheid en dat bleek inderdaad de vriendin. Onbegrijpelijk raar nietwaar?

    Enfin, ze zei dat het heel goed met haar ging, dat ze veel van ons hield, ook van de kinderen. Ik zei dat ze er maar 1 had maar volgens het medium klopte dat niet, er was nog een kindje geweest maar dat was al in de baarmoeder “overgegaan”. Waarom dit dan aan ons melden als wij dat kindje helemaal niet kennen omdat het nooit hier geweest is?? Vriendin wilde dat we ons leven weer oppakten want ze had er veel verdriet van dat wij zo verdrietig waren. En zo bazelde het nog een tijd door. Kosten: 20 euro ex. koffie/thee.

    Nou, zeiden wij tegen elkaar toen we weer naar buiten gingen, als wij eens een keer krap zitten gaan we ook als medium aan de slag, daar is nou echt helemaal niks moeilijks aan, de klant doet het werk, je verzint er zelf wat bij en incasseert het geld.

  5. Jan Willem Nienhuys zegt:

    Eigenlijk is het rare dat het publiek dit volkomen normaal vindt. Dat denkt dat het medium speciaal gevoelig is. Alsof de transcendente wereld een heel zacht gefluister produceert dat alleen te horen is door iemand met hele goede oren. Vandaar dat ze voorgeven een en andere niet goed te ‘horen’.

    Ik denk dat ze dat ook echt doen. Ze proberen zich te concentreren, en krijgen dan allerlei vage associaties, die ze aanzien voor boodschappen van Gene Zijde en die ze na verloop van tijd routineus afwerken.

    Ik herinner me een verslag van een onderzoeker van de Britse Society for Psychical Resreach, die eens als waarnemer bij zo’n sessie was. Dat waren sessies waar de geesten fysiek verschenen (in het halfduister). Hij zag elke keer dezelfde handlanger van het medium in een wit gewaad verschijnen, terwijl de gelovige aanwezigen er telkens elk hun eigen geliefde in herkenden. Ik weet niet meer waar ik het precies gelezen heb.

    Het is dus de hoop van de klanten die dit bedrog doet werken. Als de aanwezigen allemaal hard begonnen te lachen en hun geld zouden terugvragen, was het zo afgelopen.

  6. JennyJo zegt:

    Als je er goed over nadenkt is het ontzettend raar. Het medium kan er met geen mogelijkheid achter komen hoe vriendin heette, of vader, of broer of wie er dan ook “overgegaan” is, maar verstaat wel allerlei andere dingen, zeer algemene dingen die eigenlijk altijd wel zo’n beetje van toepassing zijn. Dat de nabestaanden niet verdrietig moeten zijn en zo. Maar hun eigen naam kunnen ze blijkbaar niet zeggen. Ook de correctie op het aantal kinderen bijvoorbeeld maakt mij zeer argwanend. Geen mens die het controleren kan, maar het idiote was dat er mensen in de zaal waren die erg onder de indruk waren van het feit dat het medium dit “wist”.

    Nou moet ik er wel eerlijkheidshalve bij zeggen dat we uitsluitend uit nieuwsgierigheid daar naar toe zijn gegaan. Mij lijkt het namelijk grenzend aan onmogelijk onwaarschijnlijk dat mensen die dood zijn, nog met levenden kunnen communiceren via hun onstoffelijke ziel. Of hoe dat dan ook zou moeten gaan met die communicatie.

  7. Jan Willem Nienhuys zegt:

    Je houdt het niet voor mogelijk wat zelfs behoorlijk opgeleide mensen soms allemaal geloven.

  8. JennyJo zegt:

    Hoe dat kan, daar begrijp ik helemaal niks van.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: