Zout; teveel én te weinig is slecht voor het hart


Teveel zout is slecht voor u. Daar krijgt u alleen maar problemen van. Vooral met de rikketik. Nieuw onderzoek in JAMA laat zien dat te weinig zout ook niet goed voor u is. In Medisch Contact staat een korte bespreking van deze studie maar zoals gewoonlijk in de bespreking van studies op the internetz wordt er weer eens niets aan duiding gedaan. U wordt op de pagina van M.C. niets wijzer. Wat betekent dit onderzoek voor U, hartpatiënt of gewoon zoutgebruiker? Lees mee onder de streep.

Update: 20/12/11: nieuwe gegevens bevolkingsonderzoek



Eerst maar weer eens de originele studie er bij pakken.

Urinary Sodium and Potassium Excretion and Risk of Cardiovascular Events, Martin J. O’Donnell et al, JAMA. 2011;306(20):2229-2238. doi: 10.1001/jama.2011.1729 [abstract] [fulltext plaatjes]

Conclusions:
The association between estimated sodium excretion and CV events was J-shaped. Compared with baseline sodium excretion of 4 to 5.99 g per day, sodium excretion of greater than 7 g per day was associated with an increased risk of all CV events, and a sodium excretion of less than 3 g per day was associated with increased risk of CV mortality and hospitalization for CHF. Higher estimated potassium excretion was associated with a reduced risk of stroke.

U gaat eerst even de bespreking bij Medisch Contact lezen. Hoef ik dat niet te herhalen.

Waar u allereerst rekening mee dient te houden bij het lezen van het onderzoek, zijn de gemeten waardes in het onderzoek. Men geeft namelijk de natrium en kalium levels aan in de urine. Omdat zout ook uit een ander ion (cl-) bestaat moet u deze waardes ongeveer vermenigvuldigen met 2,5 om aan de werkelijke inname aan zout te komen. In de tabellen: Meting in urine: 2 gram wordt inname 5 gram. Meting 4 gram wordt inname 10 gram.

U ziet in bovenstaande tabel (pagina 5 op de plaatjes) duidelijk de j-vorm voor wat betreft zoutinname en kans op hartfalen. Teveel is niet goed. Te weinig ook niet. De gemiddelde zoutinname is vergeleken en op 1 gesteld. Dat was 4-6 gram uitscheiding= 10 tot 15 gram inname per dag. Daar boven en daar onder wordt de kans op een ‘gebeurtenis’ groter

Compared with baseline sodium excretion of 4 to 5.99 g per day (n=14 156 [15.2% with the composite outcome]), higher baseline sodium excretion (18.4% [HR 1.15; 95% CI, 1.00- 1.32] for 7-8 g/d and 24.1% HR, 1.49; 95%CI, 1.28-1.75] for>8 g/d) and lower sodium excretion (18.2% [HR, 1.16;95% CI, 1.04-1.28] for 2-2.99 g/d and 20.2% [HR, 1.21;95%CI, 1.03-1.43] for<2g/d) were associated with an increased risk of the composite of CV death, MI, stroke, and hospitalization for CHF on multivariable analysis.

Hier staat dat u (vergeleken met die 10-15gram inname) ongeveer 18% hoger risico op hartfalen heeft als u een zoutinname heeft van 17,5 tot 20 gram per dag en bij een inname van meer dan 20 gram per dag een 50% hoger risico heeft. Het risico voor een lagere zoutiname is 18% voor een zoutinname van 5 tot 9 gram en 20% voor een zoutinname lager dan 5 gram.

Goed. Er is nog veel meer over dit onderzoek te zeggen maar dit is wel het belangrijkste. Verdere vragen over het onderzoek in de comments.

In perspectief.

Wat weten we van de inname van zout in de Nederlandse bevolking? Er is in 2006 een onderzoek gedaan naar de 24-uurs urine-excretie van natrium van volwassenen uit Doetinchem.

De zoutinneming van volwassenen uit Doetinchem is gemiddeld bijna 9 gram per dag. Dit is 50% boven de aanbeveling van maximaal 6 gram per dag. Deze bevinding maakt het aannemelijk dat de zoutinneming voor de algemene Nederlandse bevolking ook ruim boven de aanbeveling ligt. Bij mannen en jongvolwassenen is de zoutconsumptie gemiddeld hoger dan bij vrouwen en personen van 50-70 jaar. Bij mannen is de zoutinneming gemiddeld 10,1 gram onder 19-49 jarigen en 9,7 gram onder 50-70 jarigen. Bij vrouwen is dit respectievelijk 8,6 en 7,5 gram.

Bovengenoemde schattingen zijn gebaseerd op een onderzoek waarin 333 personen van 19-70 jaar in November 2006 24-uur hun urine verzamelden. Aan de hand van de natriumexcretie in de urines is de zoutinneming geschat. De deelnemers waren afkomstig uit Doetinchem of nabije omgeving. Door het reduceren van de huidige te hoge zoutinneming van de Nederlandse bevolking naar de aanbevolen hoeveelheid kan aanzienlijke gezondheidswinst behaald worden. Maatregelen worden dan ook geadviseerd.

Op deze pagina ook geheel te downloaden in PDF

Een

update

van het onderzoek is gepubliceerd op 19-12-11.

De inname van zout (natriumchloride) bij volwassenen uit Doetinchem lag in 2010 ruim boven de maximaal aanbevolen hoeveelheid van 6 gram per dag. Deze hoeveelheid is nagenoeg onveranderd sinds het eerste onderzoek dat hiernaar is verricht in 2006.

Zout- en jodiuminname 2010 : Voedingsstatusonderzoek bij volwassenen uit Doetinchem, Rapportnummer: 350070004,Hendriksen MAH et al. [webpagina RIVM] [fulltext PDF]

Als we de innames van de mensen uit Doetinchem gaan vergelijken met de ‘ideale’ waardes van het onderzoek in JAMA ziet u dat die mensen zich geen zorgen hoeven te maken. Dat deden ze in 2006 echter wel. De geadviseerde zoutinname ligt zoals te lezen valt bij ongeveer 6 gram per dag. De bron hiervan is het Gezondheidsraadrapport van 2006.

De commissie meent dat ook voor de Nederlandse situatie een beperking van het keukenzoutgebruik tot 6 gram per dag een aanvaardbare doelstelling is.

Richtlijnen goede voeding 2006 [fulltext PDF] (vanaf pagina 82, 5.10 Keukenzout)

Eerder was er al heisa omtrent een Belgisch onderzoek dat ook tot vergelijkbare conclusie als deze van Martin J. O’Donnell et al kwam.

Fatal and Nonfatal Outcomes, Incidence of Hypertension, and Blood Pressure Changes in Relation to Urinary Sodium Excretion, Katarzyna Stolarz-Skrzype et al, JAMA. 2011;305(17):1777-1785. doi:10.1001/jama.2011.574 [abstract]

De Nederlandse hartstichting concludeerde:

Meer onderzoek is nodig om de conclusies van het Belgische onderzoek te bevestigen. De Hartstichting blijft daarom bij haar advies om minder zout te eten om zo de kans op hart- en vaatziekten te verlagen. Gemiddeld eten we 10 gram zout in Nederland. Het advies is om maximaal 6 gram zout per dag te eten [..]

De voorgestelde 6 gram per dag zou in het onderzoek van JAMA leiden tot een verhoogd risico (plmn. 18%). Dat is nieuw. Men ging er in het verleden van uit dat zoutinname lineair verliep met het verhoogde risico. Omdat hogere zoutinname zorgt voor hogere bloeddruk.

Op basis van deze onderzoeken hoeven we eigenlijk helemaal niet zo spastisch te zijn t.a.v. ons zoutgebruik. Zit u zo rond de 10 gram per dag dan zal er niet veel aan de hand zijn. Boven de 15 gram per dag, en daar zit u al snel aan als u veel kant en klaarmaaltijden eet, is mindering verstandig. U kunt zelf een simpel testje doen om uw zoutinname per dag te berekenen. Raadpleeg wel eerst even uw huisarts of specialist voordat u uw (zoutarme) dieet gaat wijzigen.

Update 29 juli 2016 door WMZ:

31 Responses to Zout; teveel én te weinig is slecht voor het hart

  1. JennyJo zegt:

    Oh… ik zit op 4.1 gram per dag en man op 6 gram per dag, want die eet meer boterhammen dan ik. Wat nu? Weet je wat, ik laat het gewoon zo!🙂

    Update: ik ga een zak drop halen!

  2. LK zegt:

    Juist ja, of ik Becel brood wil gaan eten, want dat is veel beter. Het heet niet voor niets de Unilever zouttest…

  3. JennyJo zegt:

    Ja, dat advies kreeg ik ook, hoe halfgaar is dat, met een zoutgebruik van 4.1 gram?!

  4. wilmamazone zegt:

    LK:

    Juist ja, of ik Becel brood wil gaan eten, want(..)

    Je kan ook hier een zouttest doen met reclame voor H*K:
    http://www.minderzoutpuresmaak.nl/index.php/hoeveelzouteetjij

    Een onafhankelijke sneltest heb ik tot nu toe niet gevonden.

    Becel brood vind ik niet zo lekker -uitgeprobeerd toen het in de reclame was- en de groenten van H*K zijn me sowieso ook te duur en ik eet bijna niks uit blik of pot.

  5. wilmamazone zegt:

    http://www.consumentenbond.nl/campagnes/opzouten/zout-test/

    Opzouten

    Groot zoutonderzoek: 150 dagelijkse levensmiddelen

    De Consumentenbond heeft voor de derde keer onderzoek gedaan naar de hoeveelheid zout in 150 dagelijkse voedingsmiddelen, zoals brood, kaas en erwten. Conclusie: vergeleken met 2 jaar geleden is het zoutgehalte in de meeste productgroepen nauwelijks veranderd.

  6. JennyJo zegt:

    Bij deze test zit ik op 5 gram per dag, als ik de thee weglaat kom ik op 4,5 gram (?). Man zit hier te hoog want die eet meer brood en dus ook beleg. Ik vind Becelbrood heel erg vies – sorry Becel. Soms eet ik kapucijners of bruine bonen uit pot of blik, of bonen door de minestronesoep, verder niet. Wat me wel opvalt is dat je al heel gauw te hoog zit, met die 6 gram. Wat een gedoe allemaal, man zei al: ik ga maar brood met appel eten want anders lukt het niet.

  7. Jan Willem Nienhuys zegt:

    Mmmm. Ik geloof er niet zoveel van. Theoretisch is het mogelijk dat de weinigzouteters dat van nature al deden, maar het is best mogelijk dat er bij de weinigzouteters nogal wat personen zaten die een heel goede reden hadden om extra weinig zout te eten. Ik zie in het artikel in de gauwigheid niets staan over exclusie van personen die in verband met gezondheidsklachten het advies hadden gekregen om hun zoutinname te matigen. Ik kon alleen de abstract lezen, de lettertjes van de full text waren te klein, en ik denk dat als een dergelijk belangrijk exclusiecriterium was gebruikt, dat toch wel in de abstract had gestaan.

    Er kunnen ook nog wel andere (bijv.) sociaal-economische of gezondheidsfactoren zijn die correleren met weinig zout eten of weinig zout uitscheiden (is dat hetzelfde?) die roet in het eten gooien.

  8. LK zegt:

    Dat zoutarme brood van Becel is best te eten vond ik. Ik probeer ook uitsluitend volkoren te eten en dan heb je sowieso niet zoveel keus in de supermarkt met alle hippe meergranen, meerkoren en volgranen producten.
    Het is vrijwel onmogelijk om niet teveel zout te eten, tenzij je volledig zoutloos kookt en alles vers bereidt. En daar heb ik helaas niet altijd tijd voor, zit regelmatig tot ’s avonds laat op mn werk…

  9. JennyJo zegt:

    Het is vrijwel onmogelijk om niet teveel zout te eten, tenzij je volledig zoutloos kookt en alles vers bereidt.

    Precies, dat valt mij ook op.

  10. @ JWN

    Over de leesbaarheid; eerst op de thumbnail en dan nog een keer op het plaatje klikken geeft een nog groter beeld. Ik kan dat prima lezen. Anders nog een keer [control +] in de browser.

    Gegevens van patiënten uit twee trails werden genomen. ONTARGET (Ongoing Telmisartan Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) and the TRANSCEND (Telmisartan Randomized Assessment Study in ACE Intolerant Subjects With Cardiovascular Disease)

    De studie zegt hierover:

    Both trials included patients at high risk of CV disease (aged >55 years with established CV disease or highrisk diabetes mellitus). Patients were ineligible if they had heart failure, low ejection fraction, significant valvular disease, serum creatinine greater than 3.0 mg/dL (265 μmol/L), renal artery stenosis, nephrotic range proteinuria, or blood pressure higher than 160/100 mm Hg.

    Zo te zien hadden alle patiënten (volgens de geldende normen) een heel goede reden om extra weinig zout te eten. De auteurs:

    Patients who agree to participate in a clinical trial may have different lifestyle behaviors than those who decline participation (eg, dietary intake of sodium in our study’s population may be lower than in patients in routine clinical practice). In addition, our population is at higher risk of CV events than a primary prevention cohort and may be more vulnerable to the extremes of sodium intake. As such, our results may not apply to a lower-risk population.

    Ik kan in de (uitgebreide) ‘basline characteristics’ (tabel 1 in plaatje 3) niet echt rare dingen voor wat dat betreft ontdekken. Ik vind boude uitspraken als “Ik geloof er niets van” nogal aanmatigend, vooral als je de studiedetails niet hebt ingezien. Bias is natuurlijk altijd mogelijk in dit soort studies. Desalnietemin:

    Strengths include the very large number of patients and outcomes (centrally adjudicated), the international representation of the cohort, high completeness of data, use of a central laboratory for urinary electrolyte measurement, and the availability of detailed covariates to adjust for a broad range of potential confounders.

    weinig zout eten of weinig zout uitscheiden (is dat hetzelfde?)

    De auteurs zeggen hierover:

    It is accepted that a single urine measurement of sodium intake lacks precision for individuals, but provides a more accurate measure of sodium intake at a population level.

    Bovendien hebben ze dit bij een gedeelte van de patiëntengroep nog eens herhaald.

    Ik moet er misschien bij zeggen dat ik nooit zo zeer van de “zoutpolitie” ben geweest. Juist omdat je niet of nauwelijks aan die 6 gram of minder per dag komt. Het is een stukje kwaliteit van leven. Anders is het ook maar eeh…zouteloos.

  11. Jan Willem Nienhuys zegt:

    Mmmm.

    .Zo te zien hadden alle patiënten (volgens de geldende normen) een heel goede reden om extra weinig zout te eten.

    De een zal meer reden dan de ander gehad hebben, en dan blijft het probleem dat de ernstigst gemotiveerden misschien de meeste reden haden. Weliswaar geeft “detailed covariates to adjust for a broad range of potential confounders” dan weer een beetje vertrouwen, maar speciaal die groep van 818 weinigzouteters is wel; heel erg klein ten opzichte van de totale groep van ruim 28.000 personen. Je weet gewoon niet wat er aan de hand was met die kleine groep.

    Het kan natuurlijk een soort hormese-effect zijn.

    Maar als het gaat om mensen met een goede reden, dan is het resultaat misschien ook nniet te generaliseren naar de populatie als geheel.

  12. @ JWN

    Naast die 818 heel weinig zout eters zijn er ook 8353 die 2 tot 4 gram Na (omgerekend 5-10 gram inname) in de urine had. Dat is toch geen klein groepje t.o.v. het geheel. Deze hadden een vergelijkbaar verhoogd risico. Het lijkt inderdaad op een hormese-achtig iets.

    Maar als het gaat om mensen met een goede reden, dan is het resultaat misschien ook nniet te generaliseren naar de populatie als geheel.

    De auteurs gaven dat ook al aan. Zie mijn vorige comment.

  13. Laura zegt:

    Bij al dit zout is er geen aandacht voor jodium. Dat terwijl je voldoende jodium nodig hebt voor een goede schildklierwerking. Maar ook dat zwangere vrouwen voldoende jodium nodig hebben
    voor de foetus.

    Op dit moment zou de jodiuminname nog voldoende zijn, hoewel het rapport van de Gezondheidsraad niet overtuigt: http://www.gezondheidsraad.nl/nl/adviezen/naar-behoud-van-een-optimale-jodiuminname

    Het wordt er op elke pagina ingepeperd. Hoe geloofwaardig is het dan? En hoe ziet de toekomst eruit als mensen minder brood eten dat ook nog eens minder gejodeerd zout bevat.

  14. wilmamazone zegt:

    Vers van de pers:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Nieuws-26/Nieuwsbericht/106845/Zout-ook-bij-goede-bloeddruk-desastreus.htm

    Zout ook bij goede bloeddruk desastreus

    Een hoge zoutinname leidt ook wanneer de bloeddruk medicamenteus goed onder controle is sneller tot progressie van nierfalen. Promovendus Stefan Vegter publiceerde deze bevinding in The Journal of the American Society of Nephrology, samen met nog twee Nederlandse en enkele Italiaanse auteurs.

    Het was al bekend dat een hoge zoutinname het antihypertensieve en antiproteïnurische effect van ACE-remmers tegengaat en dat een hogere zoutinname leidt tot snellere progressie bij patiënten met nierfalen. Nog niet onderzocht was echter of een hoge zoutinname ook tot progressie leidt bij patiënten die goed zijn ingesteld op ACE-remmers.

    Vegter e.a. analyseerden 500 patiënten met……..

  15. wilmamazone zegt:

    Laura:

    Het wordt er op elke pagina ingepeperd. Hoe geloofwaardig is het dan? En hoe ziet de toekomst eruit als mensen minder brood eten dat ook nog eens minder gejodeerd zout bevat.

    http://www.voedingscentrum.nl/professionals/pers/nieuwsbrief/bakkerijsector-wil-zoutgehalte-brood-verder-verlagen.aspx

    Bakkerijsector wil zoutgehalte brood verder verlagen

    eindquote:

    Brood(zout) is een echter ook een bron van jodium. De overheid zal daarom nauwkeurig in de gaten houden of de inname van jodium voldoende blijft en zo nodig maatregelen nemen, bijvoorbeeld door het jodium gehalte in broodzout aan te passen.

    Informatie over jodium/jodide:
    http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/jodium.aspx

    quote:

    Een tekort aan jodium komt niet snel voor. In de schildklier zit een grote voorraad jodium, waarmee je jaren vooruit kunt. Bovendien krijgen de meeste Nederlanders voldoende jodium binnen via het eten.

  16. In 2010 wordt de mediane jodiuminname bij volwassenen uit Doetinchem
    geschat op 179 microgram per dag; bij mannen ligt de jodiuminname op 220
    microgram per dag en bij vrouwen op 160 microgram per dag. Wanneer de
    jodiuminname wordt vergeleken met de Amerikaanse norm voor jodiuminname
    waarop de Gezondheidsraad zich momenteel baseert, lijkt de jodiuminname voor
    zowel mannen als vrouwen voldoende. De mediane inname ligt ruim boven de
    aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (150 µg per dag).

    Uit update zout-innameonderzoek (Doetinchem) in artikel genoemd.

    Artikelupdate.

  17. LK zegt:

    ‘Ruim boven’, interpreteren is ook een vak…

  18. @ LK

    \o/

    179 t.o.v. 150 is toch behoorlijk. Reken het eens in procenten uit. Ruim boven. Zelfs de 160 genoemd bij vrouwen is geruststellend. Boven.

    Mannen hoeven zich al helemaal geen zorgen te maken. We spreken dan van ruim-ruim boven. Maar dat wordt natuurlijk weer niet aangestipt.

    Piep piep hallo!

    Calimero.

    Piep piep Hoi!

    Calimero.

    Nouja. Uvattumwel.

  19. LK zegt:

    Ik word pas warm van percentages boven de 50%, alles daaronder vind ik kolder en bij normale variabiliteit passen.

    (Ik heb hier ergens een leuk boekje liggen over de manier waarop cijfers gepresenteerd worden en dat de leek daardoor vergaande conclusies kan trekken die helemaal niet op waarheid berusten. Zal eens kijken wat de titel is, kom er nog op terug)

    In dit geval: ik weet niet waar je bovenstaande conclusie hebt teruggevonden. Ik kan het niet in de pdf vinden. Wat ik wel vind is dat ze de urine van 295 mensen uit Doetinchem hebben bekeken. Dat is een veel te kleine steekproef om iets te zeggen over de Nederlandse populatie in het algemeen.

  20. LK zegt:

    Sterker nog, voor zwangere vrouwen is dit volgens de who te weinig (pagina 7):
    http://www.who.int/nutrition/publications/en/idd_assessment_monitoring_eliminination.pdf

    En ons voedingscentrum beweert dat de WHO 150-300 microgram aanhoudt
    http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/jodium.aspx

    Dus zegt u het maar…

  21. @ LK

    Jij haalt aan dat de interpretatie van die waardes in het gegeven onderzoek (gegevens in update) aan evaluatie jouwerzijds niet kunnen ontkomen, ondanks het feit dat je vermeldt dat voornoemd onderzoek nog niet door jou is gelezen. Ik betrek (evaluatie van die) waardes uit dát onderzoek.

    Jij haalt dan ander onderzoek aan.

    Wat klopt er niet? Die 50%?

    You cocky girl…

  22. wilmamazone zegt:

    http://www.nu.nl/wetenschap/2698631/zoutbeleidsmakers-eten-veel-zout.html

    Zoutbeleidsmakers eten te veel zout

    Nederlandse beleidsmakers die zich bezig houden met het verminderen van de zoutconsumptie van Nederlanders, gebruiken zelf ook te veel zout in hun eten.

    Dat stellen Nederlandse onderzoekers onder leiding van Hoogleraar Lizzy Brewster van de Universiteit van Amsterdam in het ludieke kerstnummer van BMJ op woensdag.

    eindquote:

    Dat zelfs zoutbeleidsmakers zich niet aan de dagelijkse innamenorm kunnen houden, laat zien hoe moeilijk het is zoutinname onder controle te houden, zo stellen de auteurs. Ze pleiten dan ook voor voedingsinformatie op warme maaltijden in kantines.

  23. JennyJo zegt:

    Het is ook heel moeilijk om je aan die norm te houden; het lukt mij alleen maar omdat ik nooit iets uit een pakje eet en creatief ben met andere smaakmakers (kruiden en specerijen). Overigens vind ik lozout en dergelijke niet te eten, dat gebruik ik dus niet. Zo vies vind ik dat!

  24. LK zegt:

    @Cryptö:

    Volgens mij zei ik dat ik jouw onderzoek niet kon terugvinden en dat ik dus maar moet concluderen op grond van de beschikbare gegevens dat het hier om die nog geen 300 urinestaaltjes gaat.

    Dus als je nu even de goede link geeft (die ik niet kan terugvinden in deze draad), dan zal ik daar mijn arrogante brein nog eens over breken!

  25. @ LK

    Volgens mij zei ik dat ik jouw onderzoek niet kon terugvinden [..] Dus als je nu even de goede link geeft

    https://cryptocheilus.wordpress.com/2011/12/02/zout-teveel-en-te-weinig-is-slecht-voor-het-hart/comment-page-1/#comment-26148

    Is dit moeilijk? Alles staat in een update van het artikel. Bovenaan deze pagina. Aangegeven.

    dat het hier om die nog geen 300 urinestaaltjes gaat

    Als jij iets beters/representatievers hebt (uit Nederland) hou ik me aanbevolen. Bovendien hadden we het toch over de gevonden waardes uit dit onderzoek en zijn dit geen ‘urinestaaljes’ maar betreft het 24 uurs inzameling (en ja dat ‘maakt uit’).

    Lees, als je nu toch bezig bent, deze zin uit het artikel (subtitel:
    Per-spec-tief!) ook nog eens.

    Als we de innames van de mensen uit Doetinchem gaan vergelijken met de ‘ideale’ waardes van het onderzoek in JAMA ziet u dat die mensen zich geen zorgen hoeven te maken.

  26. LK zegt:

    @Crypto:

    Als jij iets beters/representatievers hebt (uit Nederland) hou ik me aanbevolen.

    Luister, slecht bewijs is geen bewijs. Anders kun je zo aan tafel schuiven met de eerste de beste alterneut: jaaa, ik heb van de week al N=3 mensen genezen met handwappertherapie en dus kan iedereen genezen met behulp van handwappertherapie.

    En dan nu het onderzoek (ik snap al waarom ik het niet kon vinden: je artikelen zijn veel te slordig van opzet)

    In het huidige onderzoek hadden 62 personen (17%) een jodiumconcentratie
    onder de 45 μg/l. Geen van de deelnemers had een waarde boven de 500 μg/l.
    Aan deelnemers met een jodiumconcentratie onder de 45 μg/l is de waarde 45
    μg/l toegekend.

    Ergo, één op de 6 deelnemers had volgens de WHO een absoluut tekort aan jodiuminname. Dat vind ik best veel en veel interessanter om te weten dan de ‘mediane’ jodiuminname.
    Let vooral op het ‘mediane’. Dat betekent dat 50% van de geteste personen minder dan 179 microgram per dag binnenkrijgt.

    Dus de conclusie ‘de mediane inname ligt ruim boven de aanbevolen inname van 150 microgram per dag’ is dan wel feitelijk correct, de conclusies die veel mensen daar aan zullen verbinden (dus het zit wel goed met de jodiuminname in Nederland) is dat niet.

  27. Dus de conclusie ‘de mediane inname ligt ruim boven de aanbevolen inname van 150 microgram per dag’ is dan wel feitelijk correct,

    Dank u.

    de conclusies die veel mensen daar aan zullen verbinden (dus het zit wel goed met de jodiuminname in Nederland) is dat niet

    Speculatief; Non sequitur o.a.(!)

  28. LK zegt:

    En daar wil ik nog aan toevoegen dat ik de ‘ruim’ nog steeds overdreven vindt. Elders in het rapport zijn ze veel voorzichtiger met hun beweringen. En terecht.

    Jouw verwijzing naar een drogreden kan ik niet linken aan mijn uitspraak. Het is voor veel mensen erg moeilijk het verschil tussen mediaan en gemiddelde te zien.
    Je kunt wel leuk wat quotjes droppen op je weblog, maar de leek zal dat dan niet juist interpreteren. Tenzij deze blog is bedoeld voor een select groepje mensen met een wetenschappelijke achtergrond.
    Ik hoor het graag…

  29. Beste LK.

    Ik sta uiteraard open voor verbeteringen maar gezien je niet onderbouwde argumenten:

    Luister, slecht bewijs is geen bewijs. Anders kun je zo aan tafel schuiven met de eerste de beste alterneut: jaaa, ik heb van de week al N=3 mensen genezen met handwappertherapie en dus kan iedereen genezen met behulp van handwappertherapie.

    voel ik daar tot nu toe niets voor.

    Nog even uit het rapport in het kader van de volledigheid.

    Vrijwel alle deelnemers hadden een jodiuminname boven de gemiddelde behoefte van 95 µg per dag.

    Daarnaast haal je een vergelijking aan met de norm van het WHO terwijl de onderzoekers zich in het vervolg uitputten in argumenten waarom we hier met betrekking tot dit onderzoek (24 uurs verzameling weetjenog?) erg voorzichtig mee moeten zijn.

    Ik doe mijn best om het voor alle mensen (ook niet wetenschappelijk onderlegde) leesbaar te houden.

    Je kunt wel leuk wat quotjes droppen op je weblog

    Ik beschrijf, zoals al eerder gezegd, wat er bekend is van de zoutinname van Nederlanders. Die Nederlanders neem ik als voorbeeld en vergelijkingsmateriaal. Ik zou niet zo gauw weten hoe ik het anders en beter inzichtelijk zou moeten maken.

    Bovendien hadden we het over zoutinname en kwam jodium helemaal niet voor in mijn stuk.

  30. wilmamazone zegt:

    De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft vandaag nieuwe richtlijnen voor een gezonde voeding gepubliceerd. Volwassenen wordt aangeraden minder dan 2 gram natrium of 5 gram keukenzout en ten minste 3,51 gram kalium per dag te gebruiken om het risico van hartziekten en hersenbloedingen te verminderen. .

    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2672/Wetenschap-Gezondheid/article/detail/3386416/2013/01/31/WHO-adviseert-nog-minder-zout-in-eten.dhtml

    Het bericht van Reuters

    update 19:15
    Het mediabericht van WHO zelf:
    http://www.who.int/mediacentre/news/notes/2013/salt_potassium_20130131/en/index.html

    Nu nog de wetenschappelijke onderbouwing zien te vinden. *zucht*

  31. wilmamazone zegt:

    Ter informatie:
    https://www.consumentenbond.nl/actueel/nieuws/nieuwsoverzicht-2013/tafeltje-dek-je-maaltijden-veel-te-zout/

    De tafeltje-dek-je maaltijden die zorginstellingen verzorgen, bevatten gemiddeld 5,3 gram zout voor een soep, hoofd- en nagerecht. Consumenten krijgen daardoor met één maaltijd al bijna 6 gram zout binnen, de maximaal aanbevolen hoeveelheid zout voor één dag. Koks die dit soort maaltijden bereiden, of hun leveranciers, zouden minder kwistig om moeten gaan met zout, vindt de Consumentenbond, zodat mensen zelf kunnen kiezen hoeveel zout ze willen toevoegen aan hun maaltijd. De Consumentenbond onderzocht voor de Gezondgids van juni de hoeveelheid zout, vet en groente in zorgmaaltijden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: