De leugen van de cholesterol-leugen

Laat u niets wijsmaken door de cholesterol-leugen-verhalen!

Het slikken van een statine om uw LDL-cholestol (de ‘slechte’ vorm van cholesterol) omlaag te brengen als u te maken kreeg met een hart,- of vaatprobleem was al extensief onderzocht [1]. Dat hielp. En niet een klein beetje ook. Zo’n 20% minder complicaties. Een frisse meta-analyse gepubliceerd in het medisch vakblad de Lancet, werpt nu een blik op het slikken van een statine als er nog helemaal niets aan de hand is of was.

Ook als u nog niet te maken kreeg met zo’n probleem is het zelfs voor mensen met een (heel) laag risicoprofiel zinvol om uw slechte cholesterol omlaag te brengen.

Allereerst pakkken we het onderzoek er even bij.

The effects of lowering LDL cholesterol with statin therapy in people at low risk of vascular disease: meta-analysis of individual data from 27 randomised trials, The Lancet, Volume 380, Issue 9841, Pages 581 – 590, 11 August 2012, doi:10.1016/S0140-6736(12)60367-5 [abstract] [fulltext (inloggen)] [pdf fulltext (gaat verdwijnen)]

De conclusie van het onderzoek is dat zelfs als je minder dan een paar procent kans hebt op een ‘gebeurtenis’ (hartaanval) binnen 5 jaar het zinvol is om je cholesterol omlaag te brengen.

Uit 27 onderzoeken werden de data voor dit onderzoek gehaald. Men deelde de patiënten (totaal meer dan 170.000), op basis van de patiëntengegevens, in bij een bepaald risicoprofiel( <5%; ≥5% tot <10%; ≥10% tot <20%; ≥20% tot <30%; en ≥30%). Het risico betreft het krijgen van een groot hart of vaatprobleem over de periode van 5 jaar. Daarna ging men kijken hoeveel problemen er vermeden konden worden per 1·0 mmol/L verlaging van het LDL cholesterol door een statine.
Omdat een plaatje meer zegt dan een hoop woorden:

klik voor groot

U ziet op het plaatje dat voor alle risicogroepen en voor alle onderzochte gebeurtenissen de balans naar de goede kant uitvalt.

Het volgende plaatje maakt dit nog duidelijker:

Op de x-as staat de verlaging van het cholesterolgehalte (van 1 tot 2.5 mmol/L) In de diepte staan de verschillende risicogroepen. De bovenste tabel geeft aan hoeveel gebeurtenissen er vermeden kunnen worden, de onderste tabel geeft aan hoeveel doden er vermeden kunnen worden. De grafiek geeft de voordelen aan over een periode van vijf jaar.

Duidelijk?

Plaatsing van het onderzoek

Deze meta-analyse geeft aan dat er veel te halen valt met het verlagen van het slechte cholesterolgehalte met statinetherapie, zelfs voor mensen die nog nooit te maken hebben gehad met hartfalen. Al eerder was dit onderzocht voor mensen die wel te maken hadden met een gebeurtenis. Het onderzoek is sterk door het grote aantal patiënten dat is meegenomen en door alleen onderzoeken mee te nemen die meer dan 1000 patiënten bevatten. Het slikken van een statine brengt ook bepaalde risico’s met zich mee. Bijvoorbeeld een klein verhoogd risoco op het krijgen van diabetes. Deze risico’s wegen (bij lange na) niet op tegen de voordelen hiervan.

We schrijven in Nederland geen cholesterolverlagers voor aan mensen zonder indicatie. Dat zou in de toekomst mede op basis van dit onderzoek kunnen veranderen. Statinemedicatie is goedkoop omdat het tegenwoordig en masse generiek wordt geproduceerd. Daarom is het voorschrijven van een cholesterolverlager al gauw kosteneffectief. De onderzoekers concluderen dan ook dat de richtlijnen voor wat dit betreft misschien wel aangepast moeten worden. Er gaan al langer stemmen op voor bijvoorbeeld het voorschrijven van een polypil voor mensen ouder dan 50 jaar. Deze bevat een bloedverdunner, een cholesterolverlagend middel en een bloeddrukverlager. Zie bijvoorbeeld dit onderzoek . Voordat het zover is zullen er nog grotere onderzoeken moeten plaatsvinden naar de bijwerkingen hiervan.

Dit onderzoek toont eens en te meer aan dat het verlagen van LDL-cholesterol met een statine niet alleen geraden is bij secundaire preventie maar zelfs bij primaire preventie. Vergeet ook vooral niet dat voldoende bewegen en een verantwoord dieet kan bijdragen!

Laat u zich dus niets meer wijs maken van de verschillende spookverhalen die circuleren op het internet.

[1]Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: a meta-analysis of data from 170 000 participants in 26 randomised trials, The Lancet, Volume 376, Issue 9753, Pages 1670 – 1681, 13 November 2010, doi:10.1016/S0140-6736(10)61350-5 [fulltext]

Advertisements

32 Responses to De leugen van de cholesterol-leugen

  1. Een tijdje geleden hadden we het hier in de comments geloof ik ook over. Ik gaf toen aan dat het bewijs nog wat dubieus was, so I stand evidence based corrected now. Toch eens overleggen met herr doktor…

  2. JennyJo says:

    Ik ben heel erg blij met dit stuk, eindelijk eens een helder en duidelijk verhaal waarmee je alle cholesterolcomplotters flink om de oren kunt slaan.

  3. wilmamazone says:

    Crypto:

    Laat u zich dus niets meer wijs maken van de verschillende spookverhalen die circuleren op het internet.

    Het kwam hier bij ons al even ter sprake in de Nieuwsbox n.a.v. deze column van Pieter Hilhorst waar ik op 25 juli deze quote van postte:

    Zo wees een arts mij op het gebruik van cholesterolverlagers. In de afgelopen twaalf jaar is dat gebruik vertwintigvoudigd. Inmiddels slikt een op de vijf volwassenen een cholesterolverlager. De arts stuurde me ook een artikel over een grootschalig onderzoek naar de effectiviteit van dit soort medicijnen. Voor mensen die niet eerder een beroerte of een hartaanval hebben gehad, is het effect van cholesterolverlagers verwaarloosbaar. Intussen kosten deze medicijnen zo’n 136 miljoen euro. Het slikken ervan heeft ook nog bijwerkingen. Tel uit je verlies.

    en mijn vraag van toen:

    Als het al klopt (dat het effect verwaarloosbaar is), hoe zit het dan b.v. met mensen met een erfelijke vorm van verhoogd cholesterol? Die moeten maar wachten op de 1e beroerte of hartaanval of wat?

    quote uit reactie van JennyJo:

    Wat betreft die cholesterolverlagers: hoe komt hij aan zijn cijfers, dat zou ik ten eerste weleens willen weten. Ten tweede: er zijn ook nogal wat mensen met familiaire hypercholesterolemie, waaronder mijn moeder en ikzelf. Mijn moeder kreeg nog voor haar 50e haar eerste hartinfarct en dat was geen kleintje. Onderzoek wees uit dat ze een krankzinnig hoog cholesterol had. Mijn moeder was niet dik, is nooit dik geweest, evenmin als ik. Dus ma meteen op een streng cholesterolverlagend dieet; hielp niks. Dus aan de cholesterolverlagers, die toen net op de markt waren. Toen daalde het wel tot normale waarden. Ik heb precies hetzelfde, ik heb ooit zo streng dieet gehouden dat ik bijna de hongerdood gestorven ben, maar dat haalde niks uit. Dus ook al jaren aan de cholesterolverlagers. Wat moet ik dan? Wachten tot ik een hartinfarct krijg, net als mijn moeder? Dat zie ik eigenlijk niet zo zitten.

    Bram Hengeveld op 28 juli:

    @wilmamazone: volgens woedt het debat over primaIre preventie met chol. verlagers nog steeds voort. Maar volgens de richtlijnen van de NHG is er sprake van het volgende:

    Medicamenteuze behandeling
    Patiënten zonder HVZ, DM of RA
    antihypertensiva en/of statines zijn geïndiceerd bij:
    ≥ 20% 10-jaarsrisico op ziekte of sterfte door HVZ en SBD > 140 mmHg en/of LDL > 2,5 mmol/l
    10-20% 10-jaarsrisico op ziekte of sterfte door HVZ en SBD > 140 mmHg en/of LDL > 2,5 mmol/l én aan­wezigheid van andere risicoverhogende factoren (tabel 2)
    SBD > 180 mmHg of TC/HDL-ratio > 8 ongeacht risico op HVZ

    http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_richtlijnen/k_nhgstandaarden/Samenvattingskaartje-NHGStandaard/M84_svk.htm#N65927

    Hoe evidence based dit op het moment is, durf ik niet te zeggen. 🙂

    Ik heb altijd durven zeggen dat cijfertjes, procenten, percentages, statistieken, richtlijnen e.d. mijn ding niet zijn, dus op de vraag van Crypto hierboven over de statistieken: Duidelijk?, is het antwoord ja en nee. Al heel wat bijgeleerd wat dat betreft -en al blij als het kwartje een stukje valt voordat het blijft hangen-, maar nog steeds geen aha-erlebnis dus. 😉

    Wat ik wel begrijp is dat bovenstaande meta- analyse toont dat er dus ten onrechte een hoop geroeptoeterd is over statines en het effect alles behalve verwaarloosbaar is voor óók de mensen die niet eerder een beroerte of een hartaanval hebben gehad. O.a. JennyJo kan in ieder geval opgelucht ademhalen in de wetenschap goed bezig te zijn. Die let ook op voldoende bewegen en een verantwoord dieet, dus tel uit je winst.

  4. wilmamazone says:

    Bram:

    Een tijdje geleden hadden we het hier in de comments geloof ik ook over. Ik gaf toen aan dat het bewijs nog wat dubieus was, so I stand evidence based corrected now. Toch eens overleggen met herr doktor…

    Deze post gemist, want al bezig met mijn comment. Kan je ook zien hoe lang ik daarover doe met (op)zoeken en inkloppen met twee vingers, maar ik hoefde niks te geloven want ik wist meteen waar het ongeveer stond. Lekker puh! Jullie de odds en de ratio’s en de mmolletjes en laat mij maar schuiven op mijn eigen manier.

  5. Ik heb het artikel doorgeneusd. Ik mis echter wel een vermelding van ‘risk of bias’! Gezien de aantallen deelnemers en de kosten die daarmee gemoeid zijn verwacht ik niet dat men het onderzoek zo opzet dat het naar de methodologische prullenbak kan, maar toch. Dat is wel een zonde in een meta-analyse wat mij betreft. Een meta-analyse van onderzoeken waarin sprake is van mogelijk flinke bias, kan ondanks een leuk gevonden effect weinig te zeggen hebben. Een meta-analyse op zichzelf is met name goed in het terugdringen van onzekerheidsintervallen (de ruimte rondom de gevonden effectschatter), maar is op zichzelf weerloos tegen bias. Tenzij de onderzoekers hier scherp op zijn en bijv een analyse bieden met alleen hoge kwaliteitsonderzoeken. Een flink deel van het maken van bijv. een Cochrane analyse gaat om die bias.

  6. @Bram

    Eensch,

    Om risk of bias af te schermen heeft de onderzoekscoalitie al in 1995 al een protocol opgesteld waarin ze (prospectief) eisen stellen waaraan een trail moet voldoen om in de meta-analyse opgenomen te worden.

    This protocol prospectively defines study eligibility, the main questions to be addressed, and statistical methods to be used.

    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7762499

    zie ook
    http://www.ctsu.ox.ac.uk/research/meta-trials/ctt/ctt-website

    Sterk hieraan vind ik dat ze toegang hebben tot de (patiënt) datasets. Vandaar ook dat ze m.i. ook de risicoprofielen nauwkeurig kunnen becijferen en de events nauwkeurig kunnen registreren. Hoe sterk die protocollen verder zijn t.a.v. de bias-problemen die je aanhaalt weet ik niet.
    Deze ken je al uit je hoofd neem ik aan?
    http://www.mrc-bsu.cam.ac.uk/cochrane/handbook/index.htm

  7. Haha, breek me de bek niet open. 8 Weken lang Systematic Reviews. Die datasets zijn natuurlijk wel een natte droom voor een reviewer 🙂

  8. wilmamazone says:

    Kwam ik toevallig tegen. Voegt het nog wat toe?
    http://gebu.artsennet.nl/Archief/Tijdschriftartikel/Statinen-herbezinning-over-werkzaamheid-en-bijwerkingen-in-verband-met-nieuwe-diabetes-mellitus.htm

    Statinen: herbezinning over werkzaamheid en bijwerkingen in verband met nieuwe diabetes mellitus
    Publicatie Nr. 8 – 17 augustus 2012
    Jaargang 46
    Rubriek Opnieuw bezien
    Auteur dr A.J.F.A. Kerst
    Pagina’s 93, 94

    Conclusie. Vooralsnog geldt dat bij patiënten met dyslipidemie die statinen gebruiken het risico op het ontstaan van diabetes mellitus niet opweegt tegen de vermindering van het risico op cardiovasculaire incidenten. Dat lijkt in elk geval te gelden voor patiënten met hoge risico’s en bij patiënten met lage risico’s zullen de gegevens met de patiënt moeten worden besproken. Cardiovasculaire aandoeningen zijn de belangrijkste oorzaak voor levensverkorting en kwaliteitsvermindering van het leven bij patiënten met diabetes mellitus. Statinen zijn de werkzaamste middelen om dat tegen te gaan.

  9. Bert Lutser says:

    Er bestaan meerdere criteria om een meta analyse aan een test te onderwerpen om te onderzoeken of de uitkomsten waarheidsgetrouw tot stand zijn gekomen moet je ook eens doen en niet alles voor waar aannemen ja dat is een leveltje upstairs dan het kopieren en bespreken van wetenschappelijk werk ja nu wordt gevraagd of wat je wordt aangesmeerd wel degelijk te eten en voor reproductie vatbaar is DIE investering in jezelf wordt node gemist op de internets dus ik zou zeggen mensen kappen nou met dat gebrabbel als je het niet op waarde weet te schatten zoek een goede baan hou je broek aan maak een grap en verkondig dat je zelden zo hebt gelachen met je broek nog op je heupen

  10. Kees Rijksen says:

    Het is al 17 jaar officieel en dubbelblind bekend dat statine kanker veroorzaakt.
    (Journal of the AMA, jan. 16, 1996, Dr. Newman and Dr. Hully:
    Carcinogenicity of cholesterol lowering drugs)

    Ook constipatie, maagkrampen, pancreasontsteking, hepatitis, leverkwalen, spierpijn, spierafbraak, gewrichtspijn, nieraandoeningen, geheugenverlies, evenwichtsstoornis, haaruitval, cataract, om slechts enkele gevolgen te noemen krijg je er vaak als extraatje bij.
    De oorzaak van hoog LDL met deze lichaamsvreemde statinen kan nooit kan worden weggenomen. Daar moet de medicatie toch wel op zijn gericht zou een normaal denkend mens toch menen.

    Hoog cholesterol is slechts een secundaire risicifactor. Het is een GEVOLG en geen oorzaak. Als je vaatwanden zijn verzwakt zijn triglyceriden, LDL, lipoproteïne (a) en andere stofwisselingsproducten ideale reparatiemiddelen die ons lichaam ter beschikking stelt. De chronische zwakheid van de vaatwanden doet de vraag naar deze reparatiemoleculen toenemen.
    Uit talloze onderzoekingen door vooraanstaande wetenschappers, als Szent-Gyorgyi, Glenn King, Jungblut, Abram Hoffer, Irwin Stone, Uffe Ravnskov en niet te vergeten Linus Pauling en Matthias Rath, is vast komen te staan dat vele ziekten — waaronder cardiovasculaire ziekten — voornamelijk veroorzaakt worden door structureel tekort aan vitaminen en andere essentiële voedingsstoffen die al 80 jaar lang bezig zijn te verdwijnen uit ons voedsel. Vooral vitamine C speelt hierin een uitermate belangrijke rol.

    Als u informatie opzoekt in de grootste internet-bibliotheek voor medische studies, ”Medline”: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/PubMed/ dan vindt u zo’n 9000 studies met betrekking tot vitaminen en hart- en vaatziekten. Nagenoeg al deze ONAFHANKELIJKE onderzoeken tonen een positief effect van vitaminen en andere natuurlijke supplementstoffen bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten.

  11. wilmamazone says:

    @Kees Rijken

    Eerlijk gezegd krijg ik inmiddels zwaar het apezuur van berichten zoals het jouwe. Jij plempt van alles neer en is het aan de ander om werk te maken van het debunken.

    Het is al 17 jaar officieel en dubbelblind bekend dat statine kanker veroorzaakt.
    (Journal of the AMA, jan. 16, 1996, Dr. Newman and Dr. Hully:
    Carcinogenicity of cholesterol lowering drugs)

    Om dat artikel uit de oude doos -overigens van 3 jan- te kunnen lezen, moet ik inloggen. Daar heb ik nu geen tijd voor, en ook geen zin in. Het is 2013, dus zag ik sowieso liever recent wetenschappelijk onderzoek over dit thema.

    Hier voor de liefhebbers wel alvast een werkende link naar ondermeer dit artikel

    In ieder geval een ‘opwekkende’ binnenkomer op deze manier. Hoe krijg je het je strot uit? Op deze site doen we niet aan onnodige bangmakerij en al hélemaal niet i.v.m. kanker. Dan kan je je beter melden op bijvoorbeeld de site van Guido Jonkers en/of op Argusoog. Die kijken niet op wat onzin meer of minder.

    Voor de rest heb ik een snelle keuze gemaakt en dat zegt al genoeg:
    Het is al járen bekend, dus wetenschappelijk bewezen, dat Linus Pauling ver naast het potje pieste met zijn grote hoeveelheden vitamine C:
    http://www.kwakzalverij.nl/979/Encyclopedie_Pauling_Linus_Carl_1901_1994_

    Komen we vanzelf op ‘mensenvriend’ Matthias Rath , die zichzelf beschouwt als de ‘Stellvertreter’ van wijlen Linus Pauling op aarde.

    Ben Goldacre deed jaren geleden ook al een boekje open over vitaminepusher Rath.

    Kom eens met wat beters zou ik zeggen.

  12. Kees Rijksen says:

    @wilmamazone

    Niet zo schreeuwlelijken vanachter je scherm als iets niet in je verkokerde straatje past. Eerbiedig de do’s en dont’s van het normale menselijke verkeer. Ofwel altijd beheerst blijven. Je hebt het er kennelijk maar zwaar mee. Sterkte en wijsheid gewenst.

    Laag cholesterolgehalte bij ouderen.

    Van 3572 Amerikaanse mannen die tussen 1900 en 1919 geboren waren werd rond 1972 en 1992 het cholesterolgehalte gemeten. De sterfte werd bijgehouden tot eind 1996. Men verdeelde de mannen naar gelang de hoogte van het cholesterolgehalte in 1992 in vier groepen. De sterfte in de groep met de LAAGSTE cholesterolspiegel was het HOOGST.

    In de drie andere groepen was het relatieve risico te sterven respectievelijk 28%, 40% en 35% (van laag naar hoog cholesterolgehalte) kleiner t.o.v. de groep met het laagste cholesterolgehalte. Onder mannen die zowel in 1972 als in 1992 een LAGE cholesterolspiegel hadden was de sterfte in de daaropvolgende vijf jaar het HOOGST.

    N.a.v. dit onderzoek mag sterk getwijfeld worden aan het nut van methoden het cholesterolgehalte te verlagen.

    Het is alleen goed voor de medische industrie en haar aandeelhouders en slecht voor onze zorgpremies.

    (Uit ’The Lancet’, 2001)

  13. wilmamazone says:

    @Kees Rijksen

    Je hebt geen enkele link in mijn reactie aan jou aangeklikt. Over een verkokerde blik gesproken.

    Heb je bovenstaand artikel wèl gelezen dan? Daarin twee recente publicaties van The Lancet die jouw aanname duidelijk weerspreken:

    N.a.v. dit onderzoek mag sterk getwijfeld worden aan het nut van methoden het cholesterolgehalte te verlagen.

  14. Kees Rijksen says:

    @wilmamazone: Jawel hoor ik klikte op de antikwaksite en schrok daar zo van, want ik zag gelijk weer dat verbeten vreugdeloze facie van Cees Renckens voor me zodat ik gelijk maar ophield met linken.

    Weet je wat het is, weinigen hebben nog het vermogen om logisch na te denken. Tot voor pakweg 80 jaar geleden waren hart- en vaataandoeningen nagenoeg onbekend. Cholesterol? Nooit van gehoord. Om nog maar niet te spreken van verkeerde vetten of statinen, harsen en fibraten. Enig idee waarom nu wel en toen niet beste wilma?

    Dag hoor!

  15. Renate says:

    Misschien gingen de mensen toen gewoon dood, zonder dat men de oorzaak bij hart- en vaataandoeningen legde?

  16. wilmamazone says:

    De levensverwachting bij geboorte in de Westerse wereld was rond 1900 maar 49 jaar en dat kwam omdat men toentertijd van van alles en nog wat nog nooit gehoord had. (Rond 1860 lag de levensverwachting in Nederland zelfs nog op het schrikbarend lage peil van 37 jaar.)
    Aan de ene kant enorm veel kindersterfte en aan de andere kant niet oud genoeg worden om bepaalde (ouderdoms)kwalen te (kunnen) ontwikkelen.

  17. Renate says:

    Dat lijkt me ook een heel plausibele verklaring.

  18. JennyJo says:

    @Kees Rijksen

    Waarom geef je niet gewoon een link naar het onderzoek van Schatz, I.J., et al in The Lancet? Dan kunnen we namelijk allemaal zien dat je wel heel erg selectief citeert, zoals ook blijkt uit deze bespreking.

  19. wilmamazone says:

    Kees Rijksen:

    (..).. is vast komen te staan dat vele ziekten — waaronder cardiovasculaire ziekten — voornamelijk veroorzaakt worden door structureel tekort aan vitaminen en andere essentiële voedingsstoffen die al 80 jaar lang bezig zijn te verdwijnen uit ons voedsel. Vooral vitamine C speelt hierin een uitermate belangrijke rol.

    Weet je wat het is, weinigen hebben nog het vermogen om logisch na te denken. Tot voor pakweg 80 jaar geleden waren hart- en vaataandoeningen nagenoeg onbekend. Cholesterol? Nooit van gehoord. Om nog maar niet te spreken van verkeerde vetten of statinen, harsen en fibraten. Enig idee waarom nu wel en toen niet beste wilma?

    De vitamines, en mineralen, zijn pas ontdekt in de eerste helft van de twintigste eeuw, vanaf 1906. Na de ontdekking dat voedsel bepaalde stoffen bevat die essentieel zijn voor het behoud van een goede gezondheid, werd de benaming ‘vitamines’ ervoor bedacht. Het woord is een combinatie van het Latijnse vita (= leven) en amine (= stikstof-bevattende verbinding). Later werd bekend dat niet alle vitamines stikstof bevatten, maar het woord ‘vitamine’ was toen al algemeen in gebruik.

    Dat wil niet zeggen dat pakweg 80 jaar geleden met name de goegemeente al wist wat wij nu weten. In grote gezinnen was het belangrijker dat er eten op tafel kwam dan wat. Áls er al voldoende groenten op het bord kwam, was deze vaak gekookt in een grote hoeveelheid water met flink wat zout. De ouderen onder ons kunnen zich vast nog moeders en/of oma’s herinneren die een en ander compleet tot snot kookten in die vermeende goede oude tijd. Elk nog mogelijk zieltogend vettemientje verdween met het kookwater in de gootsteen.

    In de winter maar zelden verse groenten en al helemaal geen vers fruit. Wie herinnert zich de inmaakketel nog met de thermometer in het deksel? Om het over voedselvergiftiging niet eens te hebben, want ook daar had men weinig weet van. Er werd het hele jaar door ook niet zo gevarieerd mogelijk gegeten, maar louter wat de pot schaftte.

    Wetenschappers waren toen de essentiële voedingsstoffen dus nog maar aan het ontdekken en hadden nog geen weet van de juiste hoeveelheden in het voedsel zelf noch over de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH). Derhalve is het mij iig nooit duidelijk geworden waar de claim vandaan komt dat die essentiële voedingsstoffen al zo’n 80 jaar lang bezig zouden zijn te verdwijnen uit ons voedsel. Bovendien is het niet waar dat ons huidige, verstandige voedsel tekorten heeft wat dat betreft. Dat er (te) vaak een verkeerde keuze wordt gemaakt, is een ander verhaal, maar van af en toe junkfood gaat niemand deaud.

    We hebben het nog nooit zo goed gehad en sommigen toch maar blijven zeuren.
    Er worden om diverse redenen, zelfs enorme hoeveelheden goed voedsel verspild (30 – 50%), maar dat is een ander hoofdstuk.

    Blijft staan dat mensen in het begin van de 20e eeuw op velerlei gebied niet gezonder leefden en met name niet wat voedsel betreft.

  20. wilmamazone says:

    JennyJo:

    @Kees Rijksen

    Waarom geef je niet gewoon een link naar het onderzoek van Schatz, I.J., et al in The Lancet? Dan kunnen we namelijk allemaal zien dat je wel heel erg selectief citeert, zoals ook blijkt uit deze bespreking.

    Meneer Rijksen komt niet met die link, omdat hij daar geen belang bij heeft. Het is de bedoeling dat zijn geroeptoeter expertise onmiddelijk voor zoete koek geslikt wordt. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat hij publicaties in The Lancet, of where-ever, zelf nooit gelezen heeft.
    Hetzelfde met deze interessantdoenerij in zijn 1e post:

    Als u informatie opzoekt in de grootste internet-bibliotheek voor medische studies, ”Medline”: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/PubMed/ dan vindt u zo’n 9000 studies met betrekking tot vitaminen en hart- en vaatziekten. Nagenoeg al deze ONAFHANKELIJKE onderzoeken tonen een positief effect van vitaminen en andere natuurlijke supplementstoffen bij de preventie en behandeling van hart- en vaatziekten.

    Drogredenatie van de bovenste plank.

    Bovendien lijkt Rijksen nog nooit gehoord te hebben van ondermeer aangeboren hartafwijkingen. Die kindertjes hadden pakweg zo’n 80 jaar geleden al hélemaal zo goed als geen kans.

    Het wordt hoog tijd dat er eens wat vaker een boterham tevredenheid gegeten wordt, das pas gezond.

  21. wilmamazone says:

    Kees Rijksen kan makkelijk een fan zijn van ondermeer ‘ons aller’ Anneke Tanneke Bleeker die er ook weer even voor is gaan zitten:

    Waarom geloven dan de meeste mensen wel indirect het advies dat door de huisarts of de
    specialist in het ziekenhuis gegeven wordt om statines en andere ellende te slikken, maar
    waarom wil men datgene wat in boeken door deskundigen, wetenschappers met een andere
    mening staat opgetekend, niet lezen?
    Wat is dat toch?
    Is het toch het gemak?
    Als we dat advies nu maar volgen hoeven we niet zelf meer na te denken?

    We moeten bang zijn voor cholesterol en dit vooral onderdrukken met pillen.
    Dat deze pillen een negatieve invloed op onze spieren uitoefenen en ons hart
    eveneens een spier is, ach dat verwaarlozen we maar.
    Want wat de industrie ons oplegt via gemanipuleerde – zogenaamde –
    onderzoeken is meer te vertrouwen dan die boeken van artsen die werkelijk het goede met
    ons voor hebben.

    Dat cholesterol levensreddend is klinkt velen gek in de oren. Toch kun je het vergelijken met de brandweer die je huis wil redden op het moment dat er brand is uitgebroken.
    Cholesterol doet zijn werk om oneffenheden, beschadigingen en ander ongerief te plaveien
    in ons lichaam. Wanneer onze aderen beschadigd zijn geraakt door verkeerde invloeden van
    bijvoorbeeld voeding, of door een overmatig drankgebruik, te veel medicijnen die geslikt
    worden, kortom, allerlei beschadigingen die het lichaam heeft opgelopen, dan is het de
    cholesterol die ons helpt ‘de gaten te dichten’; zo kun je het heel kort door de bocht
    verwoorden.

    Alles lezen op eigen risico. Ik zet een disclaimer in voor afzakkende broeken e.d..

  22. Renate says:

    Als mevrouw Bleeker iets beweerd, zou ik bijna geneigd zijn het tegendeel te geloven.

  23. Kees Rijksen says:

    @ wilmamazone en mijn andere nieuwe onwetende vrienden JennyJo en Renate. Heb even tijd voor jelui vrij gemaakt in mijn drukke bestaan. Trouwens Bleekertje heeft wel gelijk hoor. De Russen moesten trouwens ook niets van die Nazi microgolf uitvinding hebben.

    Hoe kan nou een essentiële stof als – cholesterol – welke het lichaam al een paar miljoen jaren voor een goede gezondheid aanmaakt opeens problemen geven als ”te hoog” en ”oorzaak” van hartfalen zijn?
    Verzadigd vet, waar vind ik dat nog? Alle lapjes bij de slager zijn er van ontdaan! ”Daar zit het in” roepen de gezondheidsaboteurs in koor. Ja, hardstikke gezond toch? ”Vroeger” werd het niet gegeten, maar gevreten! Cholesterolopname uit de voeding is echter te verwaarlozen; we maken het aan! Cardiovasculaire ziekten waren nog niet uitgevonden. Ondanks de dieetmargarines, goedkope plantaardige vetten en (vergeet ze bijna) statinen denderen de hartkwalen echter onverminderd door.

    Vroeger: hoge VVet consumptie en geen hart/vaatziekten. Nu: nauwelijks VVet consumptie en zeer hoge OVVet consumptie, voornamelijk linolzuur omega-6, en de halve wereld is hartpatient ”want het is zo goed voor hart en bloedvaten” ha, ha. Vroeger werd er trouwens ook nog enorm veel meer gerookt dan heden. Was toen kennelijk ook niet mede oorzaak.
    Als VVet/cholesterol zo slecht is hadden we al lang uitgestorven moeten zijn? De grootste dieetstudies, zoals die van de nog altijd lopende’ Framingham study’, zien niet of nauwelijks verband tussen cholesterol en hart/vaatziekten. Onafhankelijke onderzoekers ontdekken wel steevast veel observatieve fouten in de cohort studies welke het verband van cholesterol/ Vvet op hartfalen zouden moeten aantonen.
    De gotspe van Renate is toch wel het toppunt: ”Misschien gingen de mensen toen gewoon dood, zonder dat men de oorzaak bij hart- en vaataandoeningen legde?”

    En Willemijn bakt ze ook donkerbruin: ”Derhalve is het mij iig nooit duidelijk geworden waar de claim vandaan komt dat die essentiële voedingsstoffen al zo’n 80 jaar lang bezig zouden zijn te verdwijnen uit ons voedsel. Bovendien is het niet waar dat ons huidige, verstandige voedsel tekorten heeft wat dat betreft. Dat er (te) vaak een verkeerde keuze wordt gemaakt, is een ander verhaal, maar van af en toe junkfood gaat niemand deaud.”
    ”Verstandige voedsel?” Hoe oud ben je? Waar zat je? Nooit de onderzoeken van Dr. Mc Cance, Fairfield of Fletcher gelezen? Nee natuurlijk niet. Dan had je deze reactie wel achterwege gelaten.

    Ik ga zo eten. Hier kan je nog wat van opsteken, enne, bestel eens een goed boek, laat je niet langer bedriegen.

    Cholesterol en statinen:
    http://www.westonaprice.org/cardiovascular-disease/dangers-of-statin-drugs
    http://www.thincs.org/Malcolm.choltheory.htm

    ”DE UITPUTTING VAN ONZE MINERALEN”
    Door Dr. R. A. Mc Cance, die al in 1926 begon met een analyse van groenten en fruit van wat er toen nog in zat en inmiddels niet meer. Het is oorspronkelijk gepubliceerd door het Britse ”Medical Research Council” en de M.A.E.F (Ministry of Agriculture, Fisheries and Food). Het bevat gedegen informatie over de chemische samenstelling van de gewassen die tussen 1940 en 1991 in GB beschikbaar waren en 1:1 toepasbaar is op de situatie in de rest der EU en daarbuiten met dezelfde landbouwmethoden.
    De verdwijning van de voor onze gezondheid cruciale mineralen en vitaminen uit de meeste land- en tuinbouwgewassen gaat desondanks geruisloos verder en verder. Helaas hebben de onwetenden die menen dat ze met een gevarieerd dieet wel goed zitten hier nog nooit van gehoord…

    Dit jaar verschijnt deel 7!

    McCance/Widdowson:
    http://www.leefbewust.com/nieuws/mineralenafname.pdf
    http://www.mineralresourcesint.co.uk/pdf/Mineral_Depletion_of_Foods_1940_2002.pdf
    http://nah.sagepub.com/content/19/1-2/21.short

    Meer info over microvoedingsstoffen depletie:

    JAMA/Kathleen M. Fairfield:
    http://jama.jamanetwork.com/article.aspx?articleid=195039
    AMA/Robert H. Fletcher
    http://www.theantiagingdoctor.com/amaposition.htm
    David Thomas:
    http://www.health-report.co.uk/minerals_declining.htm
    Anne-Marie Mayer:
    http://www.emeraldinsight.com/journals.htm?articleid=870383&show=abstract
    Decreasing minerals in wheat:
    http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0946672X08000679
    Decrease in meat and dairy products:
    http://www.commondreams.org/headlines06/0202-06.htm

  24. wilmamazone says:

    @Kees Rijksen

    Nogmaals: Kom eens met wat beters zou ik zeggen.

    Dat is dan tevens voor de laatste keer, want anders moderatie-ingreep.

  25. wilmamazone says:

    Begin eerst maar eens met het beantwoorden van deze post van JennyJo:

    @Kees Rijksen

    Waarom geef je niet gewoon een link naar het onderzoek van Schatz, I.J., et al in The Lancet? Dan kunnen we namelijk allemaal zien dat je wel heel erg selectief citeert, zoals ook blijkt uit deze bespreking.

  26. wilmamazone says:

    @Rijksen

    Als je daar klaar mee bent, vervolgens een inhoudelijke reactie op dit gedeelte van mij:
    Kees Rijksen:

    (..).. is vast komen te staan dat vele ziekten — waaronder cardiovasculaire ziekten — voornamelijk veroorzaakt worden door structureel tekort aan vitaminen en andere essentiële voedingsstoffen die al 80 jaar lang bezig zijn te verdwijnen uit ons voedsel. Vooral vitamine C speelt hierin een uitermate belangrijke rol.

    Weet je wat het is, weinigen hebben nog het vermogen om logisch na te denken. Tot voor pakweg 80 jaar geleden waren hart- en vaataandoeningen nagenoeg onbekend. Cholesterol? Nooit van gehoord. Om nog maar niet te spreken van verkeerde vetten of statinen, harsen en fibraten. Enig idee waarom nu wel en toen niet beste wilma?

    De vitamines, en mineralen, zijn pas ontdekt in de eerste helft van de twintigste eeuw, vanaf 1906. Na de ontdekking dat voedsel bepaalde stoffen bevat die essentieel zijn voor het behoud van een goede gezondheid, werd de benaming ‘vitamines’ ervoor bedacht. Het woord is een combinatie van het Latijnse vita (= leven) en amine (= stikstof-bevattende verbinding). Later werd bekend dat niet alle vitamines stikstof bevatten, maar het woord ‘vitamine’ was toen al algemeen in gebruik.

    Dat wil niet zeggen dat pakweg 80 jaar geleden met name de goegemeente al wist wat wij nu weten. In grote gezinnen was het belangrijker dat er eten op tafel kwam dan wat. Áls er al voldoende groenten op het bord kwam, was deze vaak gekookt in een grote hoeveelheid water met flink wat zout. De ouderen onder ons kunnen zich vast nog moeders en/of oma’s herinneren die een en ander compleet tot snot kookten in die vermeende goede oude tijd. Elk nog mogelijk zieltogend vettemientje verdween met het kookwater in de gootsteen.

    In de winter maar zelden verse groenten en al helemaal geen vers fruit. Wie herinnert zich de inmaakketel nog met de thermometer in het deksel? Om het over voedselvergiftiging niet eens te hebben, want ook daar had men weinig weet van. Er werd het hele jaar door ook niet zo gevarieerd mogelijk gegeten, maar louter wat de pot schafte.

  27. JennyJo says:

    Toch was vroeger alles veel beter Wilma, met al die fijne gebreksziekten – met name bij de onderlaag van de maatschappij dan wel te verstaan. De rijken kampten nogal eens met overgewicht en daarmee gepaard gaande aandoeningen zoals vaatlijden; er werd namelijk vaak erg rijk gegeten door wie het zich veroorloven kon. Kanker kwam ook voor, bij mensen die niet voortijdig bezweken als gevolg van uitputting en gebrek.

  28. wilmamazone says:

    Renate zegt:
    januari 14, 2013 om 2:24 pm
    Als mevrouw Bleeker iets beweerd, zou ik bijna geneigd zijn het tegendeel te geloven.

    Dat heb ik nou ondermeer óók met de site leefbewust.com die door Kees Rijksen opgevoerd wordt als referentie. De uitbater van die site is Ron Fonteine die tevens een handeltje heeft in de verkoop van supplementen. Het zoveelste vitaminepushertje dus in de onderste regionen van de Fa. Big Supplement & Co..

    De onzin die deze zelfbenoemde deskundige op velerlei gebied uitkraamt, is haast met geen pen te beschrijven. Als je gezondheid je lief is, blijf je ver uit de buurt van deze roeptoeter. Een crimineeltje mag ik hem helaas niet noemen……..

  29. wilmamazone says:

    De 1e link die Kees Rijken geeft, refereert aan Weston A. Price die in de jaren dertig van de vorige eeuw, dus pakweg 80 jaar geleden, als tandarts op eigen houtje onderzoek deed naar de relatie tussen voedsel en ondermeer tandbederf.

    Price publiceerde -na zo’n 10 jaar onderzoek naar verluidt- in 1939 een boek daarover, dat tegenwoordig nog steeds ‘creatief’ misbruikt wordt als basisboek, maar op de 1e plaats de stelling van Kees Rijksen onderuithaalt dat mensen in het begin van de 20e eeuw weinig tot geen gezondheidsproblemen ondervonden. Dan had Price toch geen reden gehad om zich vanaf 1929 extra druk te maken nietwaar?
    Weston A. Price wilde toen al terug naar een nóg veel betere goede oude tijd, namelijk die van de zogenoemde natuurvolkeren die uiteraard allemaal blaakten/nog steeds blaken van gezondheid.

    De Nederlandse vertaling is van Mike Donkers, die als zelfbenoemd deskundige van hetzelfde allooi is als bovengenoemde Ron Fonteine. Titus van den Hurk die met Donkers meewerkte, promoot o.a. boekjes van Anneke Bleeker.
    Donkers is een zéér welkome gast op ondermeer de site van Ton Claessen van de WWK, die nog minder dan 3e rangs is. Over schreeuwlelijken gesproken! Behalve een mond als een schuurdeur niets noemenswaardigs in huis, weet ik uit persoonlijke ervaring.
    Van de oorspronkelijke bedoeling van de site is zo goed als niets meer over omdat Claessen als graantjesmeepikker uitgebreid is gaan shoppen en nu een assortiment onzin in de (spreekwoordelijke) aanbieding heeft dat zijn weerga niet kent, waaronder uiteraard reclame voor het vertaalde boekwerk van Weston A. Price.

    Het lijkt een onontwarbare kluwen in het wereldje van List & Bedrog, maar als je net als ik de rode draden goed ziet, is het niet meer zo moeilijk.

    De vermeende argumenten/drogredenaties van Kees Rijksen herkende ik dus meteen, en ik vind dat hij zichzelf intussen nóg meer dan ruim voldoende gediskwalificeerd heeft.

  30. Renate says:

    Tja, vroeger was alles veel beter, toen bestonden allerlei ziekten nog niet en werden de mensen veel minder oud. Net als bij al die natuurvolkeren. Ook allemaal voorbeelden van een blakende gezondheid. Alleen de mensen die er stokoud uit zien, zijn vaak veel minder oud dan je denkt. Kijk maar naar Indiase goeroes.
    Het idee dat we al lang uitgestorven zouden zijn, als we vroeger zo ongezond waren, is natuurlijk een fabeltje. Als de mens z’n nageslacht heeft opgevoed, is hij voor de natuur overbodig. Veel van die kwalen waar we nu mee te maken hebben, treden op, op het moment dat onze vruchtbare jaren achter ons liggen en als we dus al lang voor nageslacht hebben kunnen zorgen. Een groot deel van dat nageslacht zou vermoedelijk al voortijdig overleden zijn aan al die ziektes die volgens sommigen toen nog niet voorkwamen.

  31. Kees Rijksen says:

    @wilmamazone Citaat: ”Dat heb ik nou ondermeer óók met de site leefbewust.com die door Kees Rijksen opgevoerd wordt als referentie.”

    Zelfbeheersing en nauwkeurig lezen is niet je sterkste punt Wilma. Blijf toch kalm, want ”ik voer niet de site van leefbewust aan”, maar uitsluitend een pdf. doc. op die site waarin het onderzoek van Dr. McCance aan de orde komt waaruit blijkt dat de micronutrienten in onze gewassen dramatisch dalen. Nog steeds! Daarom moeten we supplementeren. Iets dat de reguliere JAMA dokters ook al 12 jaar lang beweren zoals je al kon lezen.

    Iets dat niet tot jou en je medestanders wil doordringen. Maar maak je geen zorgen jullie staan daarin niet alleen, zolang o.a. ook het bedrieglijke ’Voedingscentrum’ blijft beweren dat ”je alles binnenkrijgt zolang je maar gevarieerd eet”.

    Vitaminen/mineralen depletie in onze gewassen is de belangrijkste oorzaak van o.a. cardiovasculaire aandoeningen. De moderne pest van deze tijden waaraan miljarden verdient worden met vooral statinen die nieuwe ziekten opleveren waarvoor weer andere ’medicijnen’ worden voorgeschreven.

    En wat betreft Schatz et al, kan je zo zoeken als je er niet te lui voor bent, maar vooruit dan maar:
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11502313?dopt=Abstract

    En hier is ook nog de Noorse Hunt2 studie:
    http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21951982
    Maakt korte metten met het beginverhaal hierboven van cryptocheilus, met die grappige grafiekjes als extra ondersteuning van een mank verhaal.

    DE LEUGEN VAN DE CHOLESTEROL LEUGEN:
    Armoedige titel, synoniem met ”wat je zegt ben je zelf.”
    De natuurlijke verdediging van kinderen die nog weinig weten. Als je volwassen bent moet je dat niet meer doen, sta je echt mee in je hemd.

    “All truth passes through three stages.
    First, it is ridiculed.
    Second, it is violently opposed.
    Third, it is accepted as being SELF-EVIDENT.”

    Tabeh!

  32. wilmamazone says:

    @Allen

    Crypto zei in bovenstaand artikel al:

    Laat u zich dus niets meer wijs maken van de verschillende spookverhalen die circuleren op het internet.

    Laat u zich dus ook niets wijsmaken door ‘onze’ spookverhalendoorverteller Kees Rijksen.

    Nuff said.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: