Het goede halen uit ‘de zaak Tuitjenhorn’

mist Er werd in de media al luidkeels van alles en nog wat geroeptoeterd toen er nog nauwelijks feiten boven tafel waren en dat nodigde niet uit om er hier iets over te schrijven. Ook bij (huis)artsen verhitte gemoederen getuige dit dossier in Medisch Contact.

Inmiddels is er een breed onafhankelijk onderzoek aangekondigd, maar dat laat nog wel even op zich wachten.

Daar wil ik het verder dus niet over hebben, maar werd vandaag zo diep geraakt door dit schrijven/de oproep van Mariska Koster dat ik dat graag wil delen:

Arts heeft eenzaam beroep

Er is al veel gezegd over wat ‘de zaak Tuitjenhorn’ is gaan heten: een huisarts die buiten proportie handelt bij een stervende patiënt. Wat er precies bij deze huisarts heeft gespeeld blijft onduidelijk. Uit de reacties van collega’s blijkt wel dat velen zich alleen voelen staan als het gaat om het verwerken van emoties bij de zorg rond het levenseinde. Twee belangrijke vragen verdienen dan ook een antwoord. Wat doet het met een arts als die dag in dag uit omgaat met mensen die spoedig zullen gaan overlijden? En hoe voorkom je dat artsen daardoor ontsporen of opgebrand het vak verlaten? Een oproep voor professionele emotionele steun, en wel binnen de beroepsgroep zelf. Net als bij de brandweer.

eindquote:

Een chirurg staat een hele nacht te opereren om een patiënt te redden. Maar het lukt niet, en de patiënt sterft. Een brandweerman gaat een brandend huis in om een man te redden. Maar het lukt niet, en de man sterft.

De brandweerman krijgt professionele opvang. De chirurg krijgt koffie. En gaat visite lopen, of begint met zijn spreekuur.

Als er uit de zaak in Tuitjenhorn iets goeds kan voortkomen, dan is het een breed besef dat ook goede dokters compleet van de brug kunnen kantelen en dat emotionele steun in dit zware beroep noodzakelijk is. Zo noodzakelijk dat je het eigenlijk niet aan het individu zelf kunt overlaten om dat te organiseren.
Bij de brandweer en politie is psychologische steun na incidenten professioneel geregeld. Als we menselijke dokters willen houden en goede dokters willen behouden voor het vak, is dat een voorbeeld dat navolging verdient.

Het is mij in ieder geval uit het hart gegrepen.

[bijgewerkt 24 nov. ’13]

48 Responses to Het goede halen uit ‘de zaak Tuitjenhorn’

  1. Kees Rijksen zegt:

    Helemaal met je eens. Dat nazorg voor artsen niet aan de orde is komt m.i. omdat brandweer/politie getalsmatig minder met de dood te maken hebben. Bij een arts zit het meer ”ingebakken” is denk ik de onbewuste mening. Dus ”zullen ze er wel beter mee kunnen omgaan.” Dit is niet langer houdbaar.

  2. wilmamazone zegt:

    Ook bij verpleegkundigen blijkt emotie maar al te vaak de boventoon te voeren:
    Blog Sandra: ‘Ik begrijp huisarts Tromp’

    Twee opmerkelijke reacties:
    Een over de feiten die inmiddels wèl ter tafel liggen:

    B Hengeveld19 nov

    Er is een heleboel rondom de casus dat m.i. niet bepaald door de beugel kan; het is niet alléén het toedienen van 1g morfine en 350mg dormicum (waarom die laatste zo weinig wordt genoemd is me een compleet raadsel). Morfine bekt wel makkelijker in de media natuurlijk. Het is allemaal haarfijn uitgelegd in de openbare stukken van de IGZ. Ik heb gemiddeld niet de indruk dat die door heel erg veel mensen zijn gelezen als het gaat om de algemene discussie in NL.

    en deze over emotie:

    H.A. Guldemond19 nov

    Er is empathie nodig om zorg te verlenen rondom de laatste levensfase. Maar als empathie overgaat in zorg voor het eigen lijden als arts en verpleegkundige door buitenproportioneel handelen gaat er volgens mij iets mis in deze zorg. Kortom: wordt nu de familie, de verpleegkundige, de arts of de patiënt behandeld?

    Vandaag:
    Blog Jos: ‘Ik heb geen begrip voor huisarts Tromp’

    eindquotes:

    Handelen zoals in de door jou beschreven casus zorgt ervoor dat die laatste zorg weer terug gaat naar ‘achterkamertjes’, waar individuen beslissen wat goed is en daar ook naar handelen. Daarbij alle betrokken artsen en verpleegkundigen die zich wel conformeren aan wat de beroepsgroep de goede standaard vindt, min of meer kwalificeert als niet betrokken, want er wordt niet in het belang van de patiënt gehandeld.

    Het zou goed zijn als de casus Tuitjenhorn (en jouw verhaal daarbij) gebruikt wordt voor een discussie waarbij ethiek, wet- en regelgeving, emoties en dilemma’s worden belicht. Misschien kan de redactie van Nursing hier een rol in spelen?!

    Tijdens de Nursing Experience op 3 en 4 december zijn er verschillende workshops rond dit thema. Ik hoop dat ze goed bezocht worden, want het lijkt mij voor heel wat zorgverleners geen overbodige luxe als professional maar ook als mens.

  3. Renate zegt:

    Ik hoop toch dat ik in zo’n geval een huisarts als de heer Tromp aan m’n bed krijg en geen regelneuker, die alleen maar aan de regels denkt en mij in m’n lijden alleen laat.

  4. JennyJo zegt:

    De kwestie is niet dat er euthanasie is toegepast, maar het gaat om de manier waarop. Ook ik heb de stukken gelezen van de IGZ hierover en ik vind dat het echt zo niet kan en ik moet er ook niet aan denken dat dit de norm wordt, want dan ben je als patiënt aan de goden overgeleverd.

  5. Renate zegt:

    Het is toch wel vreemd, dat zowel de vrouw van de patiënt, als andere patiënten geen klachten over de arts hebben. De man wordt door het IGZ en andere instanties ongeveer afgeschilderd als een koelbloedige moordenaar, wat hij naar mijn mening niet was. Als de nood aan de man komt, hoop ik zo’n arts aan m’n bed te krijgen en niet de dame die hem heeft aangegeven, maar die mij gewoon zou laten lijden, omdat alles precies volgens de regels moet gebeuren. Soms is medemenselijkheid belangrijker dan allerlei regels.
    Als mijn kat ongeneselijk ziek is, dan krijgt het beestje ook een spuitje en dan is er niemand die er een probleem van maakt.

  6. wilmamazone zegt:

    @Renate

    Jammer dat je de discussie weer een kant opstuurt die ik hier eigenlijk liever niet zie, en ongenuanceerde woorden gebruikt zoals regelneuker.

    Zowel Bram Hengeveld gisteren bij Nursing als nu hier ook JennyJo brengen de IGZ ter sprake en uit jouw woorden blijkt niet dat je daar ook maar iets van gelezen hebt. Dus voor alle zekerheid toch maar:
    http://www.igz.nl/Images/2013-10-02%20Tromp%20-%20Bevel_tcm294-346665.pdf

    JJ:

    (..) en ik vind dat het echt zo niet kan en ik moet er ook niet aan denken dat dit de norm wordt, want dan ben je als patiënt aan de goden overgeleverd.

    Ook ik moet er niet aan denken, dus onderschrijf de woorden van JennyJo (en Bram) volledig.

  7. JennyJo zegt:

    Nogmaals Renate, het gaat hier niet in de eerste plaats om het feit dat er euthanasie is gepleegd of om de vraag of de patiënt dat wel echt wilde, maar om het feit dat het op een zeer oneigenlijke manier is gebeurd die voor de patiënt HEEL NAAR had kunnen zijn. Morfine is absoluut niet het aangewezen middel voor euthanasie, er zijn heel duidelijke richtlijnen waarin staat beschreven hoe een euthanasie moet plaatsvinden en daar zijn hele goede redenen voor, zoals de garantie op een een goede en rustige dood. Als die arts het op de juiste manier had gedaan zou er hoogstwaarschijnlijk geen of in elk geval veel en veel minder commotie om zijn geweest. Maar op de manier zoals het is gegaan mag je niet euthanaseren, dat kan echt niet, zo gaat het bij dieren niet eens. Dat de echtgenote blij is dat haar man uit zijn lijden is verlost begrijp ik, maar zij is dan ook geen arts. Hij, als arts, had beter moeten weten en beter moeten doen.

  8. wilmamazone zegt:

    Toch nog even terug naar Renate met:

    Als de nood aan de man komt, hoop ik zo’n arts aan m’n bed te krijgen en niet de dame die hem heeft aangegeven, maar die mij gewoon zou laten lijden, omdat alles precies volgens de regels moet gebeuren. Soms is medemenselijkheid belangrijker dan allerlei regels.

    Onderbuikgevoelens op basis van niet ( voldoende) weten, dus het woord aan Sander de Hosson, onder meer gespecialiseerd in palliatieve zorg:
    http://www.artsennet.nl/opinie/artsen-blogs/Sander-de-Hosson/Blogbericht-Sander-de-Hosson/138569/Stervenskunst.htm

    31 oktober 2013

    Stervenskunst

    Daar waar barmhartigheid en proportionaliteit samenkomen

    Zomaar een willekeurige ‘tweet’: ‘Als ik dood ligt te gaan, geef mij dan maar een genadeshot met een overdosis morfine.’

    Deze en vele gelijkluidende tweets markeren de gevoelens die onder het publiek en onze patiënten leven. De publieke verontwaardiging naar aanleiding van de trieste casus in Tuitjenhorn is groot. Men is bang uiteindelijk stervensbenauwd te stikken. In reacties op online krantenartikelen ziet men de ene na de andere casus passeren, waarin geliefden dit lot is overkomen. Dat doet afbreuk aan het imago van de palliatieve zorg die in Nederland op hoog niveau bedreven wordt.

    Het doseren van morfine vindt plaats op grond van onze klinische ervaring, waarbij wel duidelijk is dat overdoseringen kunnen leiden tot onrust en hallucinaties bij onze patiënten. Alleen al vanuit medisch oogpunt is het gebruik van dysproportionele doseringen morfine om die reden niet te verdedigen. Er is niets empathisch aan het veroorzaken van ernstige onrust en hallucinaties bij stervende patiënten.

    Voor de rest wat JennyJo ook zegt in haar laatste post. De duidelijke richtlijnen zijn te vinden onder een link in het artikel van De Hosson.

    Gaan we verder met waar dit item voor bedoeld is. Hoe buitenproportioneel handelen van o.a. (huis)artsen te voorkomen, en als hulpmiddel daarbij nogmaals deze reactie bij Nursing:

    H.A. Guldemond19 nov

    Er is empathie nodig om zorg te verlenen rondom de laatste levensfase. Maar als empathie overgaat in zorg voor het eigen lijden als arts en verpleegkundige door buitenproportioneel handelen gaat er volgens mij iets mis in deze zorg. Kortom: wordt nu de familie, de verpleegkundige, de arts of de patiënt behandeld?

    Dat patiënten en/of hun naasten soms onvoldoende op de hoogte zijn is een ding, maar voor Nico Tromp hoeft er echt geen standbeeld te komen:

    Hij, als arts, had beter moeten weten en beter moeten doen.

    Wat de man precies bezield heeft op die bewuste dag, komen we niet meer te weten, maar het is iig niet voor herhaling vatbaar.

  9. wilmamazone zegt:

    Het artikel van Mariska Koster zorgde tot nu toe voor maar liefst 30 reacties. Dat is veel voor in Medisch Contact (of Artsennet). Mariska raakt een gevoelige snaar en bij deze reageerder al helemaal:

    “Beste Mariska,
    Tot mijn verrassing en verwarring barstte ik plotseling in tranen uit tijdens het lezen van dit stuk. Ik werk grotendeels in een hospice, dus de dood – en geen enkel ander perspectief – is mijn dagelijks werk. Als ergens een plek is om ruimte te maken voor zorg voor elkaar, dan is het daar, en dat gebeurt ook. En ik ben ook niet voor niets in deze niche van de gezondheidszorg terechtgekomen. Maar ook ik draag de erfenis van mijn opleiding, nu 30 jaar geleden, en voel de verwachting van onfeilbaarheid in het zicht van de dood : want die moet rustig, waardig, liefst zonder pijn, en gesprekken over een (acuut) verzoek om euthanasie wordt op het scherpst van de snede gevoerd. Door de arts. Het werken in een bij elkaar betrokken team kan het gevoel van eenzaamheid dat mij soms bekruipt niet altijd wegnemen. Het wordt niet zozeer uitgesproken maar als dokter lijk je te waken over de gezondheid van dat team en sta je er zelf eigenlijk een beetje buiten. Uw stuk raakte dat aan, en dat roerde mij tot tranen toe.”

    M. Oolbekkink, specialist ouderengeneeskunde, ROTTERDAM – 21-11-2013 14:54

  10. wilmamazone zegt:

    Tot nu toe 37 reacties en nu deze in het spotlicht:

    “Hartelijk dank aan Mariska Koster voor haar moed om dit stuk te schrijven en dank voor de openheid van alle collega’s die op haar stuk hebben gereageerd. Ik ben vorig jaar gepromoveerd op een onderzoek naar de emotionele ontwikkeling van studenten geneeskunde waarin allerlei dingen naar voren kwamen die ook hier zijn genoemd: de emotionele socialisatie, voorbeeldgedrag, het gebrek aan openheid over emoties bij artsen en het ontbreken van formele/professionele training en ondersteuning in het omgaan met emoties. Heel opvallend in mijn onderzoek was inderdaad ook het grote verschil met andere beroepsgroepen, in het bijzonder de verpleegkundigen. Ik denk dat we vanaf het begin van de opleiding en vervolgens tijdens de coschappen en in de vervolgopleiding veel meer aandacht zouden moeten besteden aan het (leren) omgaan met emoties en de rol die emoties spelen in het contact met patiënten, klinische besluitvorming, interprofessionele samenwerking en het persoonlijk welzijn van hulpverleners. Deze discussie motiveert mij opnieuw om me hier in het onderzoek en de praktijk van het medisch onderwijs voor te blijven inzetten. Bijdragen zoals van Mariska Koster zijn hierbij van onschatbare waarde!”

    E. Helmich, specialist ouderengeneeskunde en onderzoeker medisch onderwijs, AMSTERDAM – 23-11-2013 12:59

  11. wilmamazone zegt:

    Om toch maar eens klip en klaar te benoemen dat Tromp óók in het voortraject heel erg tekort geschoten is in zorg voor de betreffende patiënt. De emoties van een andere huisarts die doet wat wel kan en mag en moet:
    http://www.artsennet.nl/opinie/artsen-blogs/Niels-Rossen/Blogbericht-Niels-Rossen/139555/Euthanasie-artsenperspectief.htm

    26 november 2013

    Euthanasie (artsenperspectief)

    Ik ben stipt op tijd als ik op de deurbel druk. De oudste zoon van mijn patiënt laat me binnen, ik herken hem van onze voorbereidende gesprekken. In de afgelopen paar weken hebben we intensief contact gehad, omdat het voor zijn vader ondraaglijk werd zo door te gaan. Door de zware emoties hiervan heb ik het gevoel dat ik hem en mijn patiënt goed ken, hoewel ik pas sinds kort actiever betrokken ben geraakt bij deze patiënt.

    eindquote:

    Het was een intensieve, en voor alle betrokkenen emotionele weg, maar uiteindelijk heb ik gedaan wat als enige was overgebleven om hem nog te helpen. Ik heb hem een zachte dood en een goed afscheid kunnen geven.

    ——————————————————————————–

    Disclaimer: in verband met de privacy van patiënten, en de zwijgplicht van mij als huisarts, is dit verhaal natuurlijk fictioneel. Het stukje is geïnspireerd op mijn verschillende ervaringen met het verlenen van euthanasie aan diverse patiënten, maar niet het verhaal van één van hen specifiek. Enige herkenning met echte personen is puur toevallig en zeker niet intentioneel.

  12. JennyJo zegt:

    Ik heb dit gelezen terwijl de tranen me over de wangen liepen. Toen ik het las, was ik weer bij het afscheid van onze (van mij en Wilma) goede vriend Bart. Ik lag naast hem op bed, met mijn arm om hem heen en zijn hoofd tegen mijn borst. Het was heel indrukwekkend en aangrijpend, het is niet onder woorden te brengen. Hij heeft van iedereen die hem dierbaar was afscheid kunnen nemen, al zijn vrienden en naaste familie waren de hele dag bij hem. Hij is gegaan zoals hij dat wilde: met al zijn dierbaren om hem heen, in alle rust. Dat is te danken aan zijn huisarts, die hem al die tijd heeft begeleid bij het hele proces. En ook aan Bart werd nog weer nadrukkelijk gevraagd of dit echt was wat hij wilde. Dat was het, en daar was bij niemand twijfel over, dus iedereen had er ondanks het verdriet, vrede mee. Als ik dan lees hoe het in Tuitjenhorn is gegaan, begrijp ik eerlijk gezegd niet waarom de handelwijze van deze arts zo de hemel in geprezen wordt door veel mensen. Zo hoort het niet, zo moet het niet en zo mag het niet wat mij betreft.

  13. wilmamazone zegt:

    Gisteren was ik niet in staat om te reageren op de emotionele reactie van JennyJo vanwege opeens ook waterlanders bij mij. Niet alleen door Bart, die overleed in april 2011, maar ook door het overlijden van mijn moeder op 30 okt. j.l. Het begin van het einde begon voor haar op 27 mei en voor de rest wil ik er hier niets over kwijt, behalve het morfineverhaal. Op 29 mei belandde ze in het ZH en kreeg ze voor het eerst van haar leven een morfine-injectie tegen de pijn. Op zeker moment een/1 morfinepleister en de mogelijkheid van nog pijnstilling erbij middels tabletten. Vanaf die datum dus niet meer zonder morfine kunnen functioneren. Na verloop van tijd werden het twee pleisters.

    Waar het mij nu om en over gaat is de kopie van de aftekenlijst medicatie, geactualiseerd op 25 oktober, die ik in mijn bezit heb. Ik citeer letterlijk:

    Fentanyl mat sdz 100 mcg/uur
    Fentanyl mat sdz 75 mcg/uur
    1x per 3 dagen 1 pleister

    0-6 x per dag 15 mg morfine -injectie via vleugelnaaldje (anderhalve ampul)

    Midazolam act 5 mg/1 ml amp
    0-4 per dag 5 milligram zo nodig

    Op maandag 28 okt. werd besloten om te gaan werken met een morfinepomp, ook aangesloten op een vleugelnaaldje, en dat werkte gelukkig al een heel stuk beter, maar Mam was wel moeilijker aanspreekbaar. In de loop van woensdag werd ze steeds onrustiger en was er mogelijk sprake van hallunicinaties. Derhalve werd woensdagavond besloten om haar voor het eerst die Midazolam toe te dienen, dus Dormicum. Nog geen uur later is ze overleden. Niet door de morfine en/of de Dormicum wil ik met nadruk stellen.

    Beide middelen kennen als bijwerking wel onder meer waandenkbeelden en/of hallucinaties en dan vraag ik me toch af hoe de patiënt van Nico Tromp zich mogelijk gevoeld heeft door die extreme overdosering. Heeft de man van niets meer geweten of de laatste minuten van zijn leven gedacht in de hel terecht gekomen te zijn? Toch ook iets om eens over na te denken nietwaar?

  14. JennyJo zegt:

    Wat mij ontzettend stoort in de hele discussie is dat de artsen die het doen zoals het moet, dus hun patiënten alle zorg en aandacht geven tijdens dat moeilijke proces en hen een goed en rustig afscheid bezorgen samen met hun dierbaren, nu worden weggezet als “regelneukers”. Dat vind ik heel erg.

  15. wilmamazone zegt:

    Het verhaal van Mariska Koster blijft veel losmaken:
    http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/tijdschriftartikel/139886/verhaal-gestopte-longarts-maakt-veel-los.htm

    Koster zelf is overspoeld met reacties: ‘Van coassistent tot huisarts, van psychiater tot somatisch specialist. Men herkent wat ik schrijf.’

    eindquote:

    Maar zelfs al zou er optimale opvang voor artsen zijn, dan nog is het niet gezegd dat elke arts het vak zou volhouden. Heijdra: ‘Er zullen altijd mensen zijn die uiteindelijk merken dat ze niet geschikt zijn voor het vak.’ Psychiater Rode denkt dat het goed is om vooraf al beter te selecteren of iemand geschikt is: ‘Het was mij bijvoorbeeld niet duidelijk welke mentale vaardigheden ik in huis moest hebben om een goede psychiater te zijn. Dat is niet helemaal te ondervangen, want je weet pas echt hoe het is om een vak uit te oefenen als je zelfstandig aan de slag gaat. Maar we kunnen wel mensen eerder bewust maken van bepaalde moeilijke aspecten van het vak. We gaan als artsen voortdurend om met ziekte, dood, ellende, pijn en verlies. Die proberen we af te wenden, maar dat lukt vaak niet. Dat dilemma, daar hebben we het bijna nooit over. We krijgen weinig instrumenten om dat te verdragen.’
    Koster: ‘Ik weet niet of ik nog werkzaam zou zijn als longarts als ik anders was opgevangen, want er zijn meer redenen waarom ik geswitcht ben. Maar ik denk wel dat ik het werk minder als een zware last zou hebben ervaren.’

  16. wilmamazone zegt:

    http://medischcontact.artsennet.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht-1/139984/schippers-wil-meer-kennis-over-laatste-levensfase.htm

    Huisartsen beschikken over adequate kennis op het gebied van euthanasie en palliatieve zorg. Toch zal minister Schippers in gesprekken met de beroepsgroep blijven aandringen op verdere kennisvermeerdering bij artsen over zorg in de laatste levensfase en specifiek het onderscheid tussen palliatieve zorg en levensbeëindigend handelen.

  17. wilmamazone zegt:

    http://nos.nl/artikel/584709-artsen-niet-anders-na-tuitjenhorn.html

    Huisartsen zijn niet terughoudender geworden bij stervensbegeleiding door de zaak-Tuitjenhorn. Dat blijkt uit een enquête van het vakblad Medisch Contact en het NCRV-programma Altijd Wat.

    eindquotes:

    De Landelijke Huisartsen Vereniging en landelijke artsenfederatie KNMG zeggen in een gezamenlijke reactie dat de enquête een belangrijk signaal geeft. “Patiënten kunnen ook in de laatste levensfase rekenen op goede zorg van hun vertrouwde huisarts”.

    De LHV en KNMG zeggen dat de enquête het beeld van eerdere onderzoeken bevestigt. “Er is in de praktijk sprake van goede en professionele medische zorg bij stervende patiënten. Daar kunnen patiënten op vertrouwen.”

    http://medischcontact.artsennet.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht-1/140069/tuitjenhorn-verandert-handelen-huisartsen-niet.htm

    http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/tijdschriftartikel/140068/palliatieve-sedatie-is-geen-confectie.htm

    Huisartsen zijn goede volgers van de richtlijn Palliatieve sedatie, zo blijkt uit onderzoek van Medisch Contact en de NCRV. Dat één op de tien wel eens méér medicatie voorschrijft dan de richtlijn aanraadt, is daar niet mee in tegenspraak. Soms vraagt de situatie om stevig ingrijpen.

    Bron: NCRV-programma Altijd Wat, Huisartsen spreken openhartig over palliatieve sedatie: ‘De richtlijn zegt wel wat je moet doen, maar niet hoe je het moet doen.’ De hele uitzending ziet u vanavond 10 december 21.10 uur op Ned. 2.

  18. wilmamazone zegt:

    http://nos.nl/artikel/586291-excuses-amc-voor-weduwe-tromp.html

    Het AMC heeft in een e-mail excuses aangeboden aan de vrouw van huisarts Tromp uit Tuitjenhorn die begin oktober zelfmoord pleegde nadat justitie hem had aangeklaagd voor moord, vanwege een geval van euthanasie.

    Het ziekenhuis zegt nu dat het contact met de huisarts had moeten opnemen om zijn kant van het verhaal te horen, voordat er melding werd gedaan bij de Inspectie. Die melding leidde tot……

    Wat Tromp gedaan heeft valt m.i. niet onder euthanasie in de ware zin des woords.
    Voor mw. Tromp komt het excuus van het AMC in ieder geval als mosterd ver na de maaltijd.

  19. wilmamazone zegt:

    Bert Keizer werd ineens pissig op/over collega Mariska Koster:
    http://medischcontact.artsennet.nl/opinie/columns/column/140936/medeleven-bert-keizer.htm

    eindquote:

    Ik meen dat collega Koster zich vergist als ze haar eigen lotgevallen omzet in een verwijt aan ons. Dat wij het volhouden is geen kwestie van hard worden, of cynisch, of onverschillig. Het gaat erom een weg te zoeken door een rampgebied, dat jij veel beter kent dan de patiënt die voor je zit. Dat is zegenrijke arbeid, zelfs als de route onhoudbaar naar het graf voert. Je houdt het niet vol omdat je patiënten altijd weet te redden. Je houdt het vol omdat je ziet dat ze ook in hun reddeloosheid veel aan jou hebben.

  20. wilmamazone zegt:

    http://medischcontact.artsennet.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht-1/141011/familie-tromp-bedankt-voor-medeleven.htm

    In een advertentie in de Volkskrant van vandaag bedanken de nabestaanden van huisarts Nico Tromp uit Tuitjenhorn de ‘duizenden’ mensen die na zijn dood hun medeleven hebben betuigd. ‘Het is voor ons een troost te weten dat Nic de huisarts was die velen zich wensten en de held die altijd voor het belang van zijn patiënt durfde te kiezen.’

    Tja………………………………………………..ik zeg maar ff niks.

  21. wilmamazone zegt:

    Kwaliteit van sterven zonder een hoop toeters en bellen:
    http://www.artsennet.nl/blogs/artsen-blogs/Sander-de-Hosson/Blogbericht-Sander-de-Hosson/143068/Betoverend-een-ode.htm

    Zij had haar hand om die van hem gelegd. Hij was diep in slaap, ademde nauwelijks meer. Ze keek strak naar hem, neuriede zacht een liedje, waarvan ik de tekst niet kon horen. Ze was te geconcentreerd om mij op te merken. Het zouden zijn laatste minuten zijn.

    k draaide me om zonder dat ze me gezien had. Bewondering. Ontroering. Nog meer dan dat.

  22. wilmamazone zegt:

    Ter informatie:
    http://medischcontact.artsennet.nl/actueel/nieuws/nieuwsbericht-1/143490/ontevredenheid-over-voortgang-tuitjenhorn.htm

    Het onderzoek in de zaak-Tuitjenhorn verloopt te traag, vindt de Vereniging voor Praktijkhoudende huisartsen (VPHuisartsen). Minister Schippers zegde begin november 2013 toe dat over ongeveer drie maanden een extern, onafhankelijk onderzoek zou worden gestart naar het optreden van het AMC, de IGZ en het OM. Maar dat is nu, bijna vijf maanden later, nog niet gebeurd, constateert de vereniging.

  23. wilmamazone zegt:

    Sander de Hosson weet me weer diep te raken:
    http://www.artsennet.nl/blogs/artsen-blogs/Sander-de-Hosson/Blogbericht-Sander-de-Hosson/144237/Saint-Emilion-Grand-Cru.htm

    Saint Emilion Grand Cru

    Met een ingehouden adem loop ik ver na reguliere werktijd, precies op het afgesproken tijdstip, naar de longafdeling, waar een van mijn patienten op mij ligt te wachten. Ik herhaal de vraag die mij al dagenlang een groot deel van mijn nachtrust heeft gekost: ‘Ga ik dit echt doen?’.
    In de krant zie ik steeds vaker dat mensen schrijven over euthanasie alsof het voor een dokter de gewoonste zaak van de wereld is. Alsof het ‘er gewoon even bijhoort’. Dat je kan vragen om euthanasie en dat de arts dat dan wel ‘even’ regelt. Dat de procedure in feite een formaliteit is.
    Het gemak waarmee soms gedacht wordt over deze ingrijpende procedure voor alle betrokken partijen, verbaast mij steeds weer. Laat ik duidelijk zijn, ik ben zeker principieel voorstander van euthanasie, mits op goed afgewogen gronden.
    Slechts zelden lees ik over de arts die een euthanasie uitvoert. Over mijzelf. Over de heftigheid van de procedure. De impact die het op jezelf heeft…………………………..

  24. wilmamazone zegt:

    De opinie van Bart Brandenburg:
    http://medischcontact.artsennet.nl/opinie/blogs/blog-1/144375/moed-bart-brandenburg.htm

    In de commentaren na Tuitjenhorn bleef één aspect onderbelicht: de moed van de coassistent. Die is groot en verdient bewondering. Ik hoop dat ze die moed, door de storm aan publiciteit en de afloop die niemand wilde, niet is kwijtgeraakt.

  25. wilmamazone zegt:

    Ter informatie:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht-1/146302/Rapport-Tuitjenhorn-blijft-voorlopig-geheim.htm

    Het rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg over de huisarts uit Tuitjenhorn die vorig jaar een terminaal zieke patiënt honderd keer de normale dosis morfine gaf, wordt niet openbaargemaakt. Dat schrijven minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) en minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten (VVD) maandag in een brief aan de Tweede Kamer.

    http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2014/09/08/kamerbrief-over-het-interne-rapport-tuitjenhorn-van-de-igz.html

  26. wilmamazone zegt:

    Met tranen van ontroering in mijn ogen:
    http://artsinspe.artsennet.nl/actueel/blogs/Blog-1/Blog-Micha-Moed.htm

    ‘Gaat het pijn doen?’ vraagt mevrouw Stein met een klein stemmetje. ‘Het is een klein prikje’, antwoordt mijn collega Ray, ‘het is even vervelend maar ook zo weer voorbij.’

  27. wilmamazone zegt:

    Geraakt door het verhaal van Hester Roos ((pseudoniem) is in opleiding tot huisarts):
    http://medischcontact.artsennet.nl/Opinie/Blogs/Hester-Roos/Bericht-Hester-Roos/146684/Het-is-goed-zo-1.htm

    Enkele uren later zit ik in de woonkamer te midden van haar familie. Ik krijg een amandelbroodje, de lekkerste van de hele stad, zo zegt haar dochter. Ietwat ongemakkelijk neem ik kleine hapjes, terwijl de net gearriveerde begrafenisondernemer voorbeelden laat zien van houtsoorten voor de kist en tekst voor op de kaart. Opeens voel ik me te veel, ik, de arts die slechts drie maanden mee mocht maken van de 94 jaar dat deze vrouw leefde. Stilletjes pak ik mijn spullen bij elkaar, zeg de familie gedag en werp een laatste blik op de grauwe broze vrouw in de slaapkamer.
    Dag bijzonder mens. Het is goed zo.

  28. wilmamazone zegt:

    Ter informatie:
    http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/3762073/2014/10/05/Over-sedatie-praat-een-huisarts-niet-bij-de-lunch.dhtml

    De rel rond de huisarts in Tuitjenhorn speelde zich een jaar geleden af. Die tragedie wacht nog op een officiële evaluatie. Maar wat is het gevolg geweest voor andere huisartsen in Nederland die zorgen voor patiënten in de laatste fase? Die zouden meer moeten overleggen, zeggen drie huisartsen gespecialiseerd in palliatieve zorg.

  29. wilmamazone zegt:

    De moeite van het lezen waard:
    http://www.trouw.nl/tr/nl/5116/Filosofie/article/detail/3799371/2014/11/27/Een-nette-aanloop-naar-het-graf.dhtml

    Een nette aanloop naar het graf

    Bert Keizer − 27/11/14, 20:13

    Een alledaags voorbeeld. Mevrouw B. is 82, ze woont 1-hoog zonder lift samen met haar man, ze heeft de ziekte van Parkinson, ze schuifelt moeizaam rond in haar woning, ze is extreem valgevaarlijk. In de afgelopen drie jaar brak ze haar pols, haar heup en haar bovenarm. Ze denkt al een tijdje over euthanasie en heeft de verklaring helemaal ingevuld. Op een zonnige zondagavond glijdt ze uit haar stoel en blijft stil op de grond liggen. Haar man belt in paniek zijn oudste zoon, die direct de huisartsenpost belt. Die aarzelen ook niet en bellen 112.

    Na zeventien minuten begint het circus. Er verschijnen twee ambulances, twee politiewagens en een half uur na haar instorting staat er ook een brandweerwagen voor de deur. Ja, dat was nodig om haar het raam uit te takelen. De zoon is nu ter plekke en ziet hoe het bewusteloze lichaam van zijn moeder op grove wijze wordt behandeld door de heftig op haar borstkas drukkende ambulancebroeders. Reanimatie is geen tedere behandeling; het is een rotgezicht. De zoon beseft wat hij heeft ontketend en roept: “Maar dit wilde mamma helemaal niet. Ze was verdomme bezig met euthanasie. Wat doen jullie nou?” Vader staat er bedremmeld bij en zegt: “Ja, dat is eigenlijk wel zo.”

  30. wilmamazone zegt:

    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht-1/147912/Artsen-vinden-euthanasie-emotioneel-belastend.htm

    Zeven op de tien artsen vinden het emotioneel belastend om euthanasie te verrichten. Maar het hoort bij het vak, vindt een ongeveer even grote meerderheid.

    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Federatienieuws/Federatiebericht/147902/Euthanasie-geen-recept-dat-je-even-ophaalt-1.htm

    Euthanasie: geen recept dat je even ophaalt

  31. wilmamazone zegt:

    Omdat deze praktijkperikel vandaag mogelijk snel achter een slotje gaat, een volledige kopie:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Opinie/praktijkperikelen-3/Praktijkperikel-1/148439/Achter-de-boosheid.htm

    Achter de boosheid

    Publicatie Nr. 07 – 12 februari 2015
    Jaargang 2015
    Rubriek Praktijkperikel
    Pagina’s 285

    Nog steeds krijg ik hartkloppingen als ik iets lees wat in relatie staat tot de euthanasie die ik uitvoerde bij een man met plotselinge cognitieve achteruitgang. Zo ook na jullie artikel over euthanasie en de belasting die dat vaak is voor de arts (MC 2014/1-2: 16, 20).

    De persoon in kwestie was al jaren in gesprek met ons, huisartsen, over zijn wens tot euthanasie bij verdere achteruitgang van zijn cognitieve functies. Hij had een euthanasieverklaring opgesteld, met duidelijke wensen over wanneer dat moment gekomen was. Het proces was wisselend, maar ging gelukkig niet heel snel. Tot die ene dag, twee weken voor zijn dood: ik herkende hem nauwelijks, twee maanden nadat ik hem voor het laatst had gezien. Vanaf hier ging het snel, het euthanasieverzoek bleef staan, familie wilde geen nader onderzoek naar de plotse achteruitgang en na overleg met diverse specialisten en gezien de voortgaande achteruitgang van het klinisch beeld, ging ik hierin mee. Meneer bleef wilsbekwaam. De SCEN-arts was akkoord.

    Na twee stormachtige weken, die zowel voor de familie als voor mij heel hectisch waren, volgde de euthanasie. De regionale toetsingscommissie oordeelde dat er aan de zorgvuldigheidscriteria was voldaan.

    Post mortem werd een obductie verricht, mede op verzoek van de familie. Hieruit bleek een maligniteit in het brein, die bij eerder aanvullend onderzoek door de geriater niet aan het licht was gekomen. Of dit de boosheid van zijn partner heeft veroorzaakt, weet ik niet. Maar mevrouw heb ik na de euthanasie nooit meer gesproken: ze is de praktijk uit gegaan en niet op mijn verzoek tot gesprek ingegaan. Ze heeft een klacht tegen mij ingediend: onvoldoende empathie en onvoldoende medische kennis om mij dokter te mogen noemen.

    Dit zijn harde woorden, die ondanks alle steun die ik ontving, toch alleen verwerkt worden. ’s Nachts, of op momenten dat ik aandachtig bij mijn gezin wilde zijn.

    Hoe hiermee te dealen? Welke les zit er voor mij besloten in deze ziekte-geschiedenis? Welke onvervulde behoefte zit er achter de boosheid die ik voel ten opzichte van mevrouw? Behoefte aan erkenning? Aan eerlijkheid?

    Welke behoefte vervult de boosheid voor mevrouw? Waar komt haar keuze vandaan om de moeilijke dood van haar man op deze manier te verwerken?

    Binnenkort dient de hoorzitting. Het zal de eerste keer zijn dat mevrouw en ik elkaar treffen. Wellicht komt er daarmee een einde aan deze voor alle partijen uitputtende geschiedenis.

  32. wilmamazone zegt:

    http://nos.nl/artikel/2027760-rapport-moet-oordeel-geven-over-gang-van-zaken-tuitjenhorn.html

    Rapport moet oordeel geven over gang van zaken Tuitjenhorn

    Wat is er precies gebeurd in de zomer van 2013 rond het sterfbed van een terminale kankerpatiënt in Tuitjenhorn en vooral daarna? Hebben alle betrokkenen in wat de zaak-Tuitjenhorn is gaan heten, juist gehandeld? Op die kernvragen moet de Evaluatiecommissie Tuitjenhorn antwoord geven in een rapport dat later vandaag verschijnt. De commissie staat onder voorzitterschap van Carel Bleichrodt, lid van de Hoge Raad.

  33. wilmamazone zegt:

    Vervolg op vorige post:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht-1/149096/Ministers-onterechte-kritiek-in-Tuitjenhornrapport.htm

    De soms zeer stevige kritiek op de handelswijze van de IGZ en het OM was in veel gevallen niet op z’n plaats. Dat stellen minister Van der Steur van V&J en minister Schippers van VWS in een begeleidende brief bij het IGZ-calamiteitenrapport en het rapport van de evaluatiecommissie Tuitjenhorn, die dinsdagmiddag openbaar zijn gemaakt op de website van het ministerie van V&J.

    Uit het rapport van de evaluatiecommissie blijkt volgens de ministers dat het AMC, het OM en de IGZ veelal juist, zorgvuldig en met voldoende aandacht voor de persoonlijke omstandigheden van de huisarts hebben gehandeld. Zo vindt de commissie het terecht dat het AMC geen contact heeft opgenomen met huisarts Nico Tromp, dat collegiaal overleg soms zelfs schadelijk is en de waarheidsvinding kan belemmeren.

  34. wilmamazone zegt:

    http://www.volkskrant.nl/binnenland/weduwe-arts-tuitjenhorn-mist-menselijke-maat~a3944881/

    De weduwe van huisarts Nico Tromp in Tuitjenhorn mist de ‘menselijke maat’ bij de reactie van minister Edith Schippers (Volksgezondheid) op het rapport van de commissie-Bleichrodt. Dat liet haar advocaat Jaap Sijmons vandaag weten.

    Jammer dat er na de grondige evaluatie nog steeds geen punt achter gezet kan worden.
    Dat blijkt ook uit reacties in Medisch Contact bij diverse recente items: http://medischcontact.artsennet.nl/Kennis/Dossiers/Tuitjenhorn.htm

  35. wilmamazone zegt:

    http://medischcontact.artsennet.nl/archief-6/Tijdschriftartikel/149160/Hoge-dosering-oprechte-motieven.htm
    Dat huisarts Tromp in Tuitjenhorn ongebruikelijk hoge doseringen morfine en midazolam toediende, is duidelijk. Maar zijn motieven waren oprecht en menselijk, zegt een naaste collega.

    ‘Er zijn twee waarheden’, nuanceert huisarts Schoen deze positieve conclusies. ‘Volgens de commissie is procedureel alles goed verlopen. Maar ik mis het menselijk aspect: er is een huisarts overleden, er is veel onrust ontstaan. Bij zo’n gebeurtenis moet je eerst de betrokken mensen spreken. In plaats daarvan is het strafrecht ingeschakeld, zonder hoor en wederhoor. Zo werd Tromp een crimineel, een dader.’ Wat dat betreft is hij teleurgesteld in het rapport: ‘De vraag is natuurlijk hoe de inspectie zou moeten reageren op afwijkingen van de norm zonder direct het justitieel apparaat in te schakelen, met alle commotie van dien. Het was mooi geweest als de commissie juist op die vraag een antwoord had gegeven.’

    eindquote:

    Rechtszaak volgt nog

    Was het bevel dat de inspectie stuurde aan de huisartsenpraktijk Tuitjenhorn wel terecht? Over deze vraag heeft de commissie-Bleichrodt geen uitspraak gedaan, omdat dit nog onder de bestuursrechter is. De commissie schrijft: ‘Tegen het bevel is bezwaar gemaakt en na de beslissing van de IGZ op dat bezwaar is daartegen door de huisartsenpraktijk beroep ingesteld bij de bestuursrechter.’ Op 23 april dient de zaak bij de rechtbank in Alkmaar.

  36. wilmamazone zegt:

    Ik twijfel over deze post omdat er voor de broekafzakkende column van Smalhout in de Televaag eigenlijk geen woorden zijn en het wellicht beter is er verder geen woorden aan vuil te maken:
    http://www.telegraaf.nl/premium/avond/23910792/__Dokter_vermoord___.html?utm_source=t.co&utm_medium=referral&utm_campaign=twitter

    Column Prof. B. Smalhout
    Dokter vermoord…

    Een van de vele twitters:
    https://twitter.com/MariskaKoster

    Mariska Koster @MariskaKoster · 11 apr.

    Smalhout doet zelf wat hij anderen verwijt: fatsoensnormen overtreden en mensen aan schandpaal nagelen #tuitjenhorn

    Het wordt met name stuitend gevonden dat de naam van de co-assistent voluit genoemd wordt.
    Dat vind ik ook van alle punten die gewoonweg niet kloppen. Het lijkt er op dat Smalhout deze uit zijn duim gezogen heeft, omdat anders zijn verhaaltje niet rond te breien was. De man zou zich de ogen uit de kop moeten schamen. Op deze manier -riooljournalistiek van de bovenste plank- blijft er van het goede halen uit ‘de zaak Tuitjenhorn’ bitter weinig over.

  37. wilmamazone zegt:

    Hier viel mijn mond vanzelf van open:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht-1/149234/Stille-tocht-voor-Nico-Tromp.htm

    Stille tocht voor Nico Tromp

    Een comité dat onder meer bestaat uit een van de assistentes van Huisartsenpraktijk Tuitjenhorn, organiseert een stille tocht om steun te betuigen aan wijlen Nico Tromp.

    Volgens assistente Sonja Blokker-Tesselaar zijn de resultaten van het onderzoeksrapport over de handelwijze van huisarts Tromp in Tuitjenhorn ingeslagen als een bom. Velen zouden vol ongeloof hebben kennisgenomen van de conclusies uit het rapport. Volgens haar is de huisarts in de ogen van zijn patiënten een held en verdient hij eerherstel en een standbeeld.

  38. JennyJo zegt:

    Het is natuurlijk niet voor niets dat Smalhout in de Telegraaf schrijft; voor die man is bij een fatsoenlijke krant terecht geen plaats. Het is inderdaad weer broekafzakkend wat hij er nu weer uitkraamt.

  39. wilmamazone zegt:

    Weer een triest dieptepunt:
    http://nos.nl/artikel/2030795-weduwe-huisarts-tromp-haalt-uit-naar-minister-schippers.html

    Weduwe huisarts Tromp haalt uit naar minister Schippers

    De weduwe van Nico Tromp haalt in een open brief in NRC hard uit naar minister Schippers van Volksgezondheid. “Mijn man, huisarts Nico Tromp, is ten onder gegaan aan het geweld van onder uw verantwoordelijkheid werkende instanties”, schrijft Anneke Tromp.

    De brief, die morgen in de krant staat, is ook gericht aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg, het Openbaar Ministerie en het AMC. De minister heeft Anneke Tromp uitgenodigd voor een persoonlijk gesprek, maar dat heeft zij volgens NRC Handelsblad afgewezen.

  40. JennyJo zegt:

    Waarom is er een reactie van mij verwijderd?

  41. wilmamazone zegt:

    Waarom is er een reactie van mij verwijderd?

    Ik weet nergens van. Heb ook geen reactie van jou in mijn mailbox gehad. Kuren van WordPress?

  42. JennyJo zegt:

    Ja, dat denk ik dus dan ook. Enfin, ik schreef dat ik die stille tocht volslagen belachelijk en heel genant vind. Tromp mag dan een goede huisarts zijn geweest, in dit geval heeft hij alle regels aan zijn laars gelapt. Om hem daarvoor de heldenstatus te geven vind ik een slag in het gezicht van alle artsen die wél fatsoenlijk en zorgvuldig handelen als het om euthanasie gaat.

  43. wilmamazone zegt:

    (**)ik schreef dat ik die stille tocht volslagen belachelijk en heel genant vind.

    Dat vind ik ook, maar dat is voor heel wat mensen vloeken in de kerk, inclusief de nodige artsen.
    Zelfs die laatsten worden niet altijd gehinderd door voldoende kennis van zaken en kloppen zodoende de boel ook onnodig mee op.

    Het laatste nieuws over deze kwestie:
    http://medischcontact.artsennet.nl/Actueel/Nieuws/Nieuwsbericht/149321/Rechter-geeft-geen-inhoudelijk-oordeel-Tuitjenhorn.htm

    De rechtbank wil verwachtingen van artsen en het publiek temperen over de rechtszaak van donderdag 23 april over de zaak Tuitjenhorn. De bestuursrechter zal alleen kijken of de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) de regels goed heeft gevolgd bij afwijzen van het bezwaar op het bevel aan Nico Tromp om zeven dagen te stoppen met de praktijk.

    De bestuursrechter kijkt niet naar de zaak zelf, benadrukt een woordvoerder van de rechtbank. Onterecht melden veel media dat de bestuursrechter een uitspraak zal doen over het bevel, merkt de woordvoerder.

    In het kort gaat het hierom:………

  44. wilmamazone zegt:

    http://nos.nl/artikel/2032066-weduwe-tromp-inspectie-wist-dat-mijn-man-niet-werkte.html

    Weduwe Tromp: Inspectie wist dat mijn man niet werkte

    Was de tijdelijke schorsing die de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) op 2 oktober 2013 oplegde aan huisarts Nico Tromp uit Tuitjenhorn terecht of niet? Die vraag stond vanmiddag centraal in een urenlange zitting bij de bestuursrechter in Alkmaar. Tromps weduwe en de huisartsenpraktijk Tuitjenhorn betwisten de rechtmatigheid van die maatregel.

  45. wilmamazone zegt:

    Vervolg op vorige post:
    http://nos.nl/artikel/2044704-rechter-huisarts-tromp-terecht-geschorst.html

    De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft huisarts Tromp uit Tuitjenhorn terecht geschorst. De bestuursrechter in Alkmaar heeft het beroep van de huisartsenpraktijk en de familie ongegrond verklaard. De IGZ heeft volgens de rechter correct gehandeld.

  46. wilmamazone zegt:

    Wat dit nog zou moeten gaan brengen?
    http://www.nrc.nl/nieuws/2015/07/21/weduwe-huisarts-tuitjenhorn-gaat-in-hoger-beroep/

    Anneke Tromp gaat in hoger beroep tegen het vonnis dat de rechter in Alkmaar velde over de manier waarop de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) in 2013 optrad tegen haar overleden echtgenoot, huisarts Nico Tromp uit Tuitjenhorn.
    Dat meldt advocaat Cor Hellingman, die optreedt als woordvoerder van de familie.
    Anneke Tromp:

    “Mijn man had een onberispelijk verleden, maar één incident was genoeg om hem weg te zetten als gevaar voor zijn patiënten.”

%d bloggers op de volgende wijze: